E.coli có thể tồn tại bao lâu trong bình chưa tiệt trùng?

Vì bé tiếp xúc trực tiếp với bình sữa mỗi ngày, nên nếu không tiệt trùng đúng cách, nguy cơ nhiễm khuẩn là cực kỳ cao. Đặc biệt là vi khuẩn E.coli, vốn cực kỳ nguy hiểm với sức khỏe con người, nhất là trẻ nhỏ. Vậy E.coli có thể tồn tại bao lâu trong bình chưa tiệt trùng và cha mẹ cần thực hiện giải pháp khử khuẩn bình sữa như thế nào để bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ?

1. Vi khuẩn E.coli là gì?

E.coli là tên viết tắt của Escherichia coli, là một loại vi khuẩn thường tồn tại trong đường ruột của người và động vật. Một số chủng E.coli không gây hại, tuy nhiên cũng có nhiều chủng nguy hiểm có khả năng gây tiêu chảy, nhiễm trùng đường ruột, đau bụng, nôn ói và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác ở trẻ nhỏ. Đối với trẻ sơ sinh, hệ miễn dịch còn non yếu nên nguy cơ bị ảnh hưởng bởi vi khuẩn E.coli sẽ cao hơn người lớn rất nhiều.

>> Xem thêm: Những loại vi khuẩn thường có trong bình sữa trẻ sơ sinh

Vi khuẩn E.coli có thể xuất hiện ở rất nhiều môi trường xung quanh cuộc sống hằng ngày. Chúng thường tồn tại trong nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, thực phẩm sống, tay bẩn, khăn lau ẩm hoặc các dụng cụ ăn uống chưa được làm sạch kỹ. Với trẻ nhỏ, bình sữa là một trong những nơi rất dễ tồn đọng vi khuẩn nếu cha mẹ không vệ sinh đúng cách sau mỗi lần dùng.

E.coli có thể tồn tại trong bình sữa chưa tiệt trùng từ vài giờ đến nhiều ngày nếu môi trường ẩm và còn cặn sữa. Sau khi bé bú xong, cặn sữa còn sót lại trong lòng bình hoặc núm ti sẽ tạo ra môi trường giàu dinh dưỡng để vi khuẩn phát triển. Nếu bình chỉ được tráng sơ qua nước hoặc để quá lâu mới rửa, lượng vi khuẩn có thể tăng lên nhanh chóng. Đặc biệt, những chiếc bình chưa được tiệt trùng và sấy khô hoàn toàn thường có độ ẩm cao, khiến E.coli dễ dàng tồn tại lâu hơn.

2. Dấu hiệu bình sữa có nguy cơ nhiễm khuẩn

Vi khuẩn E.coli không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn có thể nhận biết nguy cơ bình sữa nhiễm khuẩn thông qua một số dấu hiệu từ bình sữa cùng biểu hiện của bé:

• Có vết trầy xước hoặc nứt nhỏ trên thành bình nhựa hoặc núm ti do cọ rửa quá mạnh là nơi cặn sữa tích tụ. Đây là hầm trú ẩn hoàn hảo của vi khuẩn E.Coli mà nước tráng hoặc máy tiệt trùng khó lòng làm sạch hoàn toàn.
• Bình có mùi chua hoặc mùi hôi dù đã rửa, chứng tỏ cặn sữa đã lên men và vi khuẩn đã hình thành lớp màng sinh học (biofilm) bám chặt trên bề mặt.
• Bình bị mờ đục, đổi màu hoặc có vệt bám cố định, thường là do nhựa bình sữa dùng lâu ngày (quá 3 – 6 tháng) bị oxy hóa, ngả vàng hoặc xuất hiện các đốm mờ không thể chà sạch tạo thành nơi ẩn nấp của vi khuẩn E.coli.
• Núm ti bị dính, mòn hoặc biến dạng sẽ dễ giữ lại vi khuẩn từ nước bọt của bé và môi trường xung quanh.
• Bé bị đau bụng quặn liên tục, quấy khóc dữ dội, co chân lên bụng, bụng trướng cứng sau khi bú một thời gian.
• Bé bị tiêu chảy cấp, đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng, có mùi tanh hôi nặng. Ở trường hợp nhiễm chủng E. coli nặng (như EHEC), phân có thể lẫn các vệt máu.
• Bé từ chối bú bình, hay bị nôn trớ sữa ra ngoài và có biểu hiện mệt mỏi, lừ đừ.
• Cơ thể bé phản ứng lại độc tố của vi khuẩn gây ra tình trạng viêm đường ruột nên có dấu hiệu sốt nhẹ đến sốt cao.

3. Trẻ có thể gặp nguy hiểm gì khi dùng bình sữa nhiễm E.coli?

Vi khuẩn E. coli khi xâm nhập vào cơ thể trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ qua bình sữa không đơn thuần chỉ gây ra những trận đau bụng hay tiêu chảy thông thường. Do hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa của bé còn rất non nớt, độc tố từ vi khuẩn này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, tiến triển cực kỳ nhanh chóng.

• Tiêu chảy mất nước nặng: Bé đi ngoài liên tục, phân lỏng toàn nước. Tình trạng mất nước và điện giải diễn ra rất nhanh ở trẻ nhỏ, nếu không bù dịch kịp thời sẽ dẫn đến truỵ tim mạch, kiệt sức.
• Viêm ruột xuất huyết: Một số chủng E. coli nguy hiểm (như EHEC/STEC) tiết ra độc tố Shiga làm tổn thương mạch máu trong ruột, khiến bé đi ngoài ra máu kèm theo những cơn đau quặn bụng dữ dội.
• Hội chứng tán huyết suy thận cấp (HUS) là biến chứng nguy hiểm nhất liên quan đến chủng vi khuẩn E. coli sinh độc tố Shiga. Biến chứng này thường xuất hiện sau khi bé bắt đầu bị tiêu chảy khoảng 5 – 10 ngày.
• Độc tố đi vào máu, làm vỡ hàng loạt hồng cầu, gây thiếu máu cấp tính, sụt giảm tiểu cầu.
• Các mảnh vỡ của hồng cầu bị tổn thương sẽ làm tắc nghẽn hệ thống lọc của thận, dẫn đến suy thận cấp tính.
• Nhiễm trùng máu (Nhiễm khuẩn huyết): Hàng rào đường ruột của trẻ nhỏ rất mỏng manh. Khi bị E. coli tấn công dữ dội, vi khuẩn có thể xuyên thủng vách ruột, lọt vào hệ tuần hoàn và đi khắp cơ thể gây nhiễm trùng máu. Trẻ sẽ bị sốt cao co giật hoặc ngược lại là hạ thân nhiệt, da tím tái, thở nhanh, li bì, bú kém hoặc bỏ bú hoàn toàn.
• Đối với trẻ sơ sinh (đặc biệt là trẻ dưới 3 tháng tuổi), vi khuẩn E. coli từ máu có khả năng vượt qua hàng rào máu não để gây viêm màng não. Viêm màng não do E. coli điều trị rất phức tạp và có tỷ lệ để lại di chứng thần kinh dai dẳng (như chậm phát triển trí tuệ, động kinh, điếc) nếu bé may mắn vượt qua.
• Ngay cả khi trẻ đã vượt qua giai đoạn cấp tính, đợt nhiễm khuẩn E. coli nặng cũng sẽ để lại hậu quả lâu dài như hội chứng ruột kích thích, không dung nạp lactose, sụt cân, suy dinh dưỡng.

>> Xem thêm: Kiết lỵ là gì? Cách phòng tránh kiết lỵ ở trẻ em hiệu quả

4. Cách tiệt trùng bình sữa giúp hạn chế E.coli

Để giảm nguy cơ vi khuẩn E.coli phát triển trong bình sữa, cha mẹ cần kết hợp đầy đủ nhiều bước từ vệ sinh, tiệt trùng đến bảo quản đúng cách. Duy trì thói quen này mỗi ngày sẽ giúp đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa còn non yếu của trẻ nhỏ.

4.1 Vệ sinh bình sữa đúng cách sau mỗi lần dùng

Ngay sau khi bé bú xong, cha mẹ nên tháo rời toàn bộ các bộ phận của bình sữa như thân bình, nắp, núm ti và van chống sặc để vệ sinh riêng biệt. Không nên để sữa thừa tồn đọng quá lâu vì đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi.

Nên sử dụng cọ rửa chuyên dụng để làm sạch sâu bên trong bình và núm ti. Trong quá trình rửa, cần chú ý đến các khe nhỏ vì đây là nơi cặn sữa dễ bám lại nhất. Sau khi rửa bằng nước rửa bình sữa chuyên dụng, cần tráng lại nhiều lần với nước sạch.

Giải pháp tối ưu hơn là dùng máy rửa bình sữa chuyên dụng. Công nghệ xoáy nước sẽ giúp loại bỏ các cặn sữa bám trên thành bình và trong mọi ngóc ngách khó làm sạch bằng tay.

4.2 Tiệt trùng bình sữa bằng nước sôi

Đây là phương pháp truyền thống được nhiều gia đình áp dụng. Sau khi vệ sinh sạch sẽ, cha mẹ cho bình sữa vào nồi nước sôi khoảng 5 – 10 phút để tiêu diệt vi khuẩn.

Tuy nhiên, cách này cũng tồn tại một số hạn chế. Nếu nhiệt độ không ổn định hoặc thời gian đun chưa đủ, hiệu quả tiệt trùng có thể không tối ưu. Ngoài ra, việc luộc bình thường xuyên còn khiến một số chất liệu nhanh xuống cấp hoặc biến dạng theo thời gian.

Một vấn đề khác là sau khi tiệt trùng bằng nước sôi, bình sữa vẫn cần được làm khô đúng cách. Nếu còn đọng nước bên trong, vi khuẩn vẫn có khả năng phát triển trở lại.

Có nên tiệt trùng bình sữa bằng nước sôi không?

4.3 Tiệt trùng bình sữa bằng máy tiệt trùng chuyên dụng

Hiện nay, nhiều cha mẹ ưu tiên sử dụng máy tiệt trùng và sấy khô bình sữa vì tính tiện lợi cũng như hiệu quả làm sạch cao hơn. Các dòng máy hiện đại không chỉ hỗ trợ tiệt trùng bằng nhiệt mà còn tích hợp chế độ sấy khô, giúp hạn chế sự ẩm ướt bên trong bình sữa, nên có thể ngăn chặn cơ hội phát triển của vi khuẩn E.coli.

Cha mẹ nên chọn các dòng sản phẩm máy tiệt trùng bình sữa có chức năng bảo quản. Nhờ vậy bình sữa sau khi tiệt trùng và sấy khô xong sẽ được bảo vệ trong môi trường vô trùng. Khi nào cần sử dụng là có thể lấy dùng ngay.

Một trong những sản phẩm được nhiều gia đình quan tâm hiện nay là Moaz BéBé MB-123. Thiết bị này hỗ trợ tiệt trùng kết hợp sấy khô tự động, giúp bình sữa luôn sạch sẽ và khô ráo sau mỗi lần sử dụng.

Điểm tiện lợi của máy là khả năng xử lý nhiều bình sữa cùng lúc, phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ cần sử dụng bình thường xuyên trong ngày. Ngoài ra, việc có chế độ sấy khô riêng biệt còn giúp hạn chế nguy cơ tái nhiễm khuẩn do hơi ẩm còn sót lại. Nhiệt độ sấy khô ổn định ở 70 độ, nên giúp bảo vệ tuổi thọ bình sữa bền lâu.

4.4 Bảo quản bình sữa đúng cách

Sau khi tiệt trùng, bình sữa cần được bảo quản ở nơi sạch sẽ, khô thoáng và tránh bụi bẩn. Không nên úp bình ở khu vực ẩm thấp hoặc gần bồn rửa chén vì vi khuẩn có thể phát tán từ môi trường xung quanh.

Nếu sử dụng giá úp bình, cha mẹ cũng cần vệ sinh giá định kỳ để tránh tích tụ vi khuẩn. Ngoài ra, không nên chạm tay trực tiếp vào bên trong núm ti hoặc miệng bình sau khi tiệt trùng.

Nhiều gia đình hiện nay lựa chọn máy tiệt trùng có chức năng bảo quản để giữ bình luôn sạch khuẩn trong thời gian dài hơn trước khi sử dụng. Trong đó phải kể đến MB – 123 có tính năng bảo quản 24h đem lại sự tiện lợi và an tâm cho các vị phụ huynh. Vì thế, đối với cha mẹ bận rộn, máy tiệt trùng chuyên dụng như MB – 123 chính là giải pháp giúp tiết kiệm đáng kể thời gian so với phương pháp đun nước truyền thống.

4.5 Thay bình sữa và núm ti định kỳ

Dù vệ sinh kỹ đến đâu, bình sữa và núm ti vẫn cần được thay mới định kỳ để giảm đáng kể khả năng vi khuẩn E.coli tồn tại trong các vật dụng ăn uống của trẻ, nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ. Những chiếc bình bị trầy xước, ố màu hoặc núm ti có dấu hiệu giãn, rách sẽ dễ tích tụ vi khuẩn hơn.

Thông thường, cha mẹ nên thay núm ti, bình sữa sau khoảng 1 – 3 tháng tùy tần suất sử dụng. Và nếu phát hiện trên bình sữa, núm ti có những dấu hiệu xuống cấp, cần phải thay thế ngay lập tức.

5. Những sai lầm phổ biến khiến vi khuẩn dễ sinh sôi

Rất nhiều cha mẹ chăm chỉ vệ sinh bình sữa mỗi ngày nhưng vẫn vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển do mắc phải các sai lầm phổ biến.

• Một trong những lỗi thường gặp nhất là để sữa thừa trong bình quá lâu mới rửa. Chỉ sau vài giờ ở nhiệt độ phòng, vi khuẩn đã có thể sinh sôi nhanh chóng trong môi trường chứa cặn sữa.
• Nhiều người có thói quen chỉ tráng sơ bình sữa với nước lạnh, hoặc đôi khi là nước ấm, thay vì tiệt trùng đúng cách. Nhiệt độ không đủ cao sẽ không thể loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn E.coli và các tác nhân gây hại khác.
• Việc dùng khăn lau để làm khô bình cũng tiềm ẩn nguy cơ tái nhiễm khuẩn nếu khăn không được vệ sinh thường xuyên.
• Bên cạnh đó, bảo quản bình trong môi trường ẩm thấp hoặc không thay núm ti định kỳ cũng khiến vi khuẩn dễ tích tụ hơn.

Vi khuẩn E.coli có thể tồn tại rất lâu trong bình sữa, núm ti không được vệ sinh, hay tiệt trùng đúng cách. Vậy nên, để tránh gây ra những nguy hiểm cho sức khỏe của bé, ba mẹ cần chú ý tiến hành rửa sạch, khử khuẩn, sấy khô và cần bảo vệ bình sữa trong điều kiện tốt nhất.

>> Xem thêm: Cronobacter sakazakii là gì? Nguy hiểm với trẻ sơ sinh ra sao?

Những thiết bị tiệt trùng chuyên dụng, tích hợp đa chức năng có thể giải quyết nỗi lo này cho ba mẹ. Hãy đầu tư một chiếc máy đáng tin cậy như Máy tiệt trùng sấy khô UVC – ION Moaz BéBé MB – 123 để không còn lo lắng những vấn đề tiềm ẩn, gây hại sức khỏe con yêu.