Cách làm giảm nước ối an toàn cho mẹ bầu theo chuyên gia

Nước ối đóng vai trò vô cùng quan trọng với sự phát triển của thai nhi. Nhưng nếu lượng nước ối vượt quá mức bình thường, mẹ bầu có thể gặp phải tình trạng đa ối, làm tăng nguy cơ xảy ra nhiều biến chứng khó lường. Vì thế, gia đình cần tìm hiểu cách làm giảm nước ối an toàn, theo chuyên gia nhận định để tạo điều kiện thuận lợi cho thai nhi phát triển khỏe mạnh và mẹ bầu được bảo vệ an toàn.

1. Nước ối là gì? Vai trò của nước ối đối với thai nhi

Nước ối là chất lỏng trong suốt bao quanh thai nhi bên trong túi ối. Ngay từ những tuần đầu tiên của thai kỳ, nước ối đã bắt đầu hình thành và không ngừng thay đổi về thành phần cũng như thể tích theo từng giai đoạn phát triển của thai nhi. Ở những tháng cuối thai kỳ, phần lớn nước ối được tạo nên từ nước tiểu của thai nhi cùng với dịch từ nhau thai và màng ối.

Mặc dù chỉ là một lớp chất lỏng, nước ối lại đảm nhận rất nhiều chức năng quan trọng đối với sức khỏe của em bé. Trước hết, nước ối hoạt động như một lớp đệm tự nhiên giúp bảo vệ thai nhi khỏi những va chạm từ bên ngoài. Khi mẹ vận động, thay đổi tư thế hoặc chịu những tác động nhẹ, nước ối sẽ hấp thụ lực, giảm nguy cơ chấn thương cho bé.

Bên cạnh đó, nước ối còn giúp duy trì nhiệt độ ổn định trong tử cung, tạo điều kiện lý tưởng để thai nhi phát triển. Môi trường nước ối cũng hỗ trợ sự phát triển của hệ hô hấp khi bé thực hiện các động tác hít thở giả, đồng thời góp phần hoàn thiện hệ tiêu hóa thông qua quá trình nuốt nước ối.

Một vai trò quan trọng khác của nước ối là tạo không gian để thai nhi tự do cử động. Nhờ đó, hệ cơ xương khớp phát triển cân đối, giảm nguy cơ dị tật do chèn ép trong tử cung. Đồng thời, nước ối còn hạn chế tình trạng dây rốn bị chèn ép, giúp quá trình trao đổi oxy và chất dinh dưỡng giữa mẹ và thai nhi diễn ra thuận lợi.

Chính vì những vai trò đặc biệt này, lượng nước ối cần được duy trì trong giới hạn bình thường. Quá ít hoặc quá nhiều nước ối đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và em bé.

2. Thế nào là đa ối?

Đa ối là tình trạng lượng nước ối trong tử cung vượt quá mức bình thường so với tuổi thai. Bác sĩ thường chẩn đoán đa ối thông qua siêu âm bằng chỉ số nước ối (AFI) hoặc chỉ số túi ối lớn nhất (MVP).

Thông thường, chỉ số AFI dao động trong khoảng từ 5 – 24 cm. Khi chỉ số này vượt quá 24 hoặc 25 cm (hoặc túi nước ối sâu nhất lớn hơn 8cm), thì mẹ bầu có thể được chẩn đoán đa ối.

Đa ối được chia thành 3 mức độ gồm nhẹ, trung bình và nặng. Các trường hợp thuộc mức độ nhẹ thường không gây nguy hiểm nếu được theo dõi sát sao. Tuy nhiên, đa ối nặng có thể làm tăng nguy cơ sinh non, vỡ ối sớm, ngôi thai bất thường, sa dây rốn hoặc băng huyết sau sinh.

Một số mẹ bầu bị đa ối có thể không xuất hiện triệu chứng rõ ràng.  Còn những trường hợp nước ối tăng nhanh thường có cảm giác bụng căng tức, khó thở, đau lưng, phù chân hoặc khó chịu khi nằm nghỉ. Vì thế để xác định sớm nguy cơ đa ối, gia đình nên đưa mẹ bầu đi khám thai định kỳ, nhằm phát hiện sớm bất thường ngay cả khi mẹ chưa có biểu hiện lâm sàng.

3. Nguyên nhân khiến mẹ bầu bị dư nước ối

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng dư nước ối, dưới đây là một số trường hợp thường gặp:

• Mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ, được xem là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất. Tình trạng này gặp ở khoảng 10% thai phụ.
• Các dị tật bẩm sinh ở đường tiêu hóa hoặc thần kinh của thai nhi làm nước ối tích tụ ngày càng nhiều trong buồng tử cung.
• Mẹ mang song thai, đa thai, có thể khiến một thai nhi bị dư nước ối trong khi thai còn lại thiếu nước ối.
• Một số bệnh lý nhiễm trùng trong thai kỳ, bất đồng nhóm máu Rh hoặc các bất thường liên quan đến nhau thai.

4. Cách làm giảm nước ối an toàn theo khuyến cáo của bác sĩ

Nếu dư nước ối ở mức độ nhẹ sẽ không gây ra những ảnh hưởng cụ thể, nhưng bản thân mẹ rất khó xác định tình trạng này. Hơn nữa nếu dư nước ối nặng có thể gây nguy cơ vỡ ối sớm, sinh non; mẹ có thể bị băng huyết sau sinh. Vì thế mẹ cần khám thai định kỳ để xác định có bị dư nước ối hay không.

Ngoài ra, mẹ cùng cần tìm hiểu những cách làm giảm nước ối, để phối hợp cùng bác sĩ hiệu quả, nhằm đảm bảo thai kỳ an toàn cho mẹ lẫn bé.

4.1 Tuân thủ lịch khám thai và siêu âm

Thông qua siêu âm định kỳ, bác sĩ sẽ đánh giá lượng nước ối, sự phát triển của thai nhi, hoạt động của nhau thai và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Bác sĩ sẽ tùy mức độ đa ối, để rút ngắn lịch khám nhằm theo dõi sát hơn.

Trong mỗi lần tái khám, mẹ nên thông báo đầy đủ các triệu chứng mình gặp. Ví dụ như khó thở, đau bụng, cơn gò tử cung hoặc giảm cử động thai để bác sĩ có hướng xử trí kịp thời.

>> Xem thêm: Bà bầu dư ối nên kiêng gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

4.2 Điều trị nguyên nhân gây đa ối

Bác sĩ sẽ dựa theo từng nguyên nhân dẫn đến đa nước ối để có biện pháp điều trị phù hợp. Ví dụ, nếu mẹ mắc tiểu đường thai kỳ, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch kiểm soát đường huyết phù hợp. Nếu thai nhi có dị tật bẩm sinh hoặc các bệnh lý đặc biệt, mẹ sẽ được chuyển đến các cơ sở chuyên khoa để được theo dõi và tư vấn chi tiết.

Ở những trường hợp đa ối rất nặng gây khó thở hoặc đe dọa sinh non, bác sĩ có thể cân nhắc chọc ối để giảm bớt lượng nước ối. Đây là thủ thuật chuyên khoa và chỉ được thực hiện tại bệnh viện khi có chỉ định rõ ràng.

4.3 Kiểm soát đường huyết nếu mắc tiểu đường thai kỳ

Bác sĩ sẽ kiểm soát đường huyết để góp phần cải thiện tình trạng nước ối trong trường hợp mẹ bị đa nước ối do tiểu đường thai kỳ. Đồng thời yêu cầu mẹ tuân thủ chế độ ăn phù hợp, hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường đơn và tinh bột tinh chế, duy trì vận động nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng insulin nếu việc điều chỉnh chế độ ăn chưa mang lại hiệu quả. Nhưng mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ đường huyết khi chưa được chỉ định.

4.4 Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học

Bác sĩ sẽ đưa ra chế độ ăn cân bằng cho mẹ, như tăng cường rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt, cá, thịt nạc, trứng và các loại đậu. Đồng thời, hạn chế đồ ngọt, bánh kẹo, nước ngọt có gas và các món ăn chế biến sẵn chứa nhiều đường. Ngoài ra sẽ chia nhỏ bữa ăn trong ngày giúp đường huyết ổn định hơn, đặc biệt với những mẹ có nguy cơ tiểu đường thai kỳ, tránh gây đa nước ối.

>> Xem thêm: Cách uống nước để vào ối: Uống gì giúp tăng nước ối nhanh?

4.5 Uống nước đúng theo hướng dẫn của bác sĩ

Không ít mẹ bầu cho rằng uống ít nước sẽ giúp giảm nước ối, nhưng đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm. Cơ thể mẹ vẫn cần được cung cấp đủ nước để duy trì tuần hoàn máu, trao đổi chất và hỗ trợ hoạt động của nhau thai.

Nếu tự ý hạn chế uống nước sẽ khiến mẹ mất nước, ảnh hưởng đến sức khỏe mà không giúp giảm nước ối. Vì thế, mẹ không tự ý ngừng nước mà nên điều chỉnh lượng nước cần uống theo hướng dẫn cụ thể của bác sĩ, dựa trên tình trạng sức khỏe hiện tại.

4.6 Nghỉ ngơi và hạn chế hoạt động gắng sức

Nếu bị đa nước ối, mẹ nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, tránh mang vác vật nặng hoặc tập luyện với cường độ cao. Hoặc là thực hiện những bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga bầu nếu bác sĩ chỉ định. Và nếu xuất hiện đau bụng, ra nước âm đạo hoặc cơn gò bất thường, mẹ cần đến bệnh viện ngay để được kiểm tra.

4.7 Theo dõi cử động thai mỗi ngày

Thông thường, từ tuần thai thứ 28 trở đi, mẹ nên dành thời gian đếm cử động thai mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu thai cử động yếu hơn bình thường hoặc giảm rõ rệt, cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra.Ngoài việc theo dõi thai máy, mẹ cũng nên chú ý các dấu hiệu như vỡ ối, ra máu âm đạo, đau bụng từng cơn hoặc khó thở nhiều hơn để được xử trí kịp thời.

5. Những thực phẩm làm giảm nước ối cho mẹ bầu

Khi bị đa ối, mẹ bầu cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ về chế độ dinh dưỡng, trong đó nên ưu tiên các loại rau xanh như cải bó xôi, bông cải xanh, rau cải, dưa leo và mướp. Đây đều là những thực phẩm giàu chất xơ, ít đường và giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả, có lợi cho sức khỏe mẹ bầu.

Ngoài ra nên bổ sung protein từ cá, thịt nạc, trứng, sữa dành cho mẹ bầu và các loại đậu để đáp ứng nhu cầu phát triển của thai nhi. Cùng với đó là những loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp như bưởi, táo, lê, kiwi hoặc ổi thay vì tiêu thụ quá nhiều các loại trái cây ngọt.

Bên cạnh đó, mẹ bầu nên hạn chế nước ngọt, trà sữa, bánh ngọt, kem, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và thực phẩm chế biến sẵn để tránh làm đường huyết tăng cao. Và đừng kiêng khem quá cực đoan mà nên tuân thủ theo nguyên tắc đa dạng, cân bằng, phù hợp tình trạng sức khỏe bản thân theo sự tư vấn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

6. Uống gì giảm nước ối hiệu quả?

Theo các bác sĩ chuyên khoa, hiện nay chưa có loại nước uống nào trực tiếp làm giảm nước ối, nhưng để kiểm soát lượng nước ối gián tiếp trong cơ thể thì mẹ có thể uống một số loại nước như sau:

• Nước râu ngô vì có tính lợi tiểu, tăng cường đào thải nước tiểu, hỗ trợ giảm lượng nước ối.
• Nước dừa, giàu chất điện giải, có thể bù nước cơ thể tự nhiên. Nhưng nước dừa có chứa đường nên mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ phải chú ý.
• Tránh các loại đồ uống như cà phê, trà, nước ngọt có ga.

Lưu ý, các loại nước này không thể thay thế nước uống thông thường và cũng không giúp giảm nước ối nhanh chóng. Vì thế, mẹ không nên lạm dụng mà chỉ đưa các loại nước này vào thực đơn hàng ngày theo liều lượng phù hợp với cơ thể, sở thích của mình.

>> Xem thêm: Tại sao uống nhiều nước mà vẫn ít ối? Nguyên nhân và cách khắc phục

Trên đây là một số cách làm giảm nước ối cho mẹ bầu hiệu quả, dựa theo những chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Vì nước ối đóng vai trò quan trọng trong phát triển và bảo vệ thai nhi, nhưng lại không thể tự đo lường dễ dàng, nên mẹ bầu hãy chú ý thăm khám định kỳ khi mang thai. Khi đó bác sĩ sẽ trực tiếp kiểm tra và giúp mẹ có những giải pháp hiệu quả, an toàn, phù hợp tình trạng sức khỏe nhất.