Sự thay đổi của rốn khi mang thai và cách vệ sinh hiệu quả

Sự thay đổi của rốn khi mang thai có thể khiến nhiều mẹ bầu ngạc nhiên, cũng như bất an. Vì khi em bé lớn dần, vùng bụng căng lên khiến rốn có thể lồi, sẫm màu hoặc trở nên nhạy cảm hơn so với bình thường, nên nhiều mẹ cảm thấy ngại ngùng và đôi khi lo sợ. Vậy liệu tình trạng này có bình thường không?

1. Vì sao rốn thay đổi khi mang thai?

Trong thai kỳ, cơ thể người phụ nữ trải qua hàng loạt thay đổi để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Và một trong những thay đổi mà nhiều mẹ bầu sẽ nhận ra chính là lỗ rốn trở nên khác biệt. Có mẹ thấy rằng rốn lồi hơn, sẫm màu hơn hoặc xuất hiện cảm giác căng tức trong những tháng giữa và cuối thai kỳ.

Nguyên nhân là do tử cung lớn lên từng ngày làm thành bụng bị kéo giãn, từ đó tác động trực tiếp đến vùng rốn và khiến hình dạng của rốn thay đổi theo. Cùng với đó là sự gia tăng của các hormone thai kỳ gây ảnh hưởng đến sắc tố da, độ đàn hồi và độ nhạy cảm của vùng bụng.

Những yếu tố này đã tạo nên sự thay đổi của rốn ở nhiều mẹ bầu. Dù vậy, không phải người phụ nữ mang thai nào cũng trải qua điều này. Và thời gian xuất hiện tình trạng rốn thay đổi ở mỗi mẹ cũng không giống nhau.

2. Những thay đổi của rốn khi mang thai là bình thường

Sự thay đổi của rốn khi mang thai thường là các phản ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể. Nếu mẹ bầu gặp những thay đổi này, không cần vội vàng lo lắng:

>> Xem thêm: Nhận biết dấu hiệu rạn da khi mang thai và cách phòng ngừa hiệu quả

2.1 Rốn lồi dần theo tuổi thai

Đây là thay đổi phổ biến nhất mà nhiều mẹ bầu gặp phải. Khi em bé phát triển, tử cung mở rộng và tạo áp lực từ bên trong khiến phần rốn vốn lõm có thể dần nhô ra ngoài.

Hiện tượng này thường xuất hiện từ khoảng tuần thai thứ 20 trở đi và rõ hơn ở những tháng cuối thai kỳ. Sau khi sinh, phần lớn rốn sẽ dần trở lại hình dạng ban đầu trong vài tuần hoặc vài tháng.

Một số mẹ có thành bụng săn chắc hoặc mang thai lần đầu có thể thấy rốn lồi rõ hơn. Trong khi đó, nhiều mẹ mang thai lần hai hoặc có lớp mỡ dưới da dày lại ít nhận thấy sự thay đổi này.

2.2 Rốn căng tức hoặc hơi đau

Khi vùng da bụng liên tục bị kéo giãn, mẹ có thể cảm thấy rốn căng tức hoặc hơi đau nhẹ. Cảm giác này thường xuất hiện khi đứng lâu, thay đổi tư thế đột ngột hoặc khi thai nhi lớn nhanh.

Nếu cơn đau chỉ thoáng qua và không kèm theo các dấu hiệu bất thường khác thì đây thường không phải vấn đề đáng lo ngại. Nghỉ ngơi, thay đổi tư thế nhẹ nhàng và mặc quần áo rộng rãi sẽ giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng nếu cơn đau kéo dài, dữ dội hoặc kèm chảy dịch, chảy máu thì mẹ nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra ngay.

>> Xem thêm: Các kiểu đau bụng khi mang thai, vị trí đau nào là nguy hiểm nhất?

2.3 Rốn sẫm màu hơn

Một sự thay đổi của rốn khi mang thai dễ nhận thấy chính là vùng da quanh rốn trở nên sẫm màu hơn. Điều này xảy ra do hormone kích thích tăng sản xuất melanin, khiến sắc tố da thay đổi.

Không chỉ vùng rốn, đường giữa bụng, núm vú hay vùng da quanh nách cũng có thể trở nên đậm màu hơn. Nhưng mẹ không cần phải lo lắng vì, vì đây là hiện tượng sinh lý bình thường và thường sẽ mờ dần sau khi em bé chào đời.

Do đó, mẹ không nên sử dụng các sản phẩm làm trắng hoặc kem tẩy mạnh lên vùng rốn hay bất kỳ các vùng da khác trong thai kỳ. Những sản phẩm này có thể gây kích ứng da hoặc không phù hợp với phụ nữ mang thai.

2.4 Rốn ngứa do da căng giãn

Khi bụng ngày càng lớn, làn da phải kéo căng liên tục nên cảm giác ngứa quanh rốn khá phổ biến. Tình trạng này thường rõ hơn vào 3 tháng cuối thai kỳ, khi thai nhi phát triển nhanh.

Mẹ có thể giảm ngứa bằng cách dưỡng ẩm đều đặn, uống đủ nước và tránh gãi mạnh. Việc gãi nhiều không chỉ làm tổn thương da mà còn khiến cảm giác ngứa kéo dài hơn. Nhưng nếu vùng ngứa lan rộng, xuất hiện mẩn đỏ hoặc nổi mụn nước thì mẹ nên đi khám để loại trừ các bệnh lý da liễu hoặc tình trạng ứ mật thai kỳ.

2.5 Rốn nhạy cảm khi chạm vào

Một số mẹ bầu cảm thấy vùng rốn trở nên nhạy cảm hơn bình thường. Chỉ cần chạm nhẹ hoặc quần áo cọ xát cũng có thể gây cảm giác khó chịu.

Điều này xảy ra do các dây thần kinh ở thành bụng bị kéo giãn trong quá trình tử cung phát triển. Cảm giác nhạy cảm thường giảm dần sau khi sinh mà không cần điều trị. Vậy nên, mẹ hãy chọn các bộ quần áo mềm mại, thoáng khí và hạn chế các loại cạp quần quá chật để giảm ma sát lên vùng bụng.

3. Rốn lồi khi mang thai là trai hay gái?

>> Xem thêm: Có hay không? Dấu hiệu chắc chắn mang thai bé trai

Có rất nhiều quan niệm dân gian cho rằng rốn lồi khi mang thai là dấu hiệu mẹ đang mang thai bé trai. Tuy nhiên, đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh mối liên hệ giữa hình dạng rốn và giới tính của thai nhi.

Bởi trên thực tế, rốn lồi khi mang thai là do những yếu tố như kích thước thai nhi lớn dần, độ đàn hồi thành bụng, cấu trúc cơ thể của mẹ và số lần mang thai trước đó. Vì vậy, mẹ không nên dựa vào đặc điểm này để dự đoán giới tính em bé.

4. Những thay đổi bất thường ở rốn cần lưu ý

Mặc dù đa số thay đổi ở rốn là bình thường, nhưng vẫn có một số dấu hiệu mẹ bầu không nên chủ quan. Dưới đây là một số thay đổi bất thường ở rốn mà mẹ cần chú ý, để phát hiện sớm và xử lý kịp thời, nhằm hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn:

• Nếu vùng rốn xuất hiện cơn đau dữ dội, đau liên tục hoặc đau kèm sốt thì mẹ nên đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng viêm, thoát vị rốn hoặc một số vấn đề khác cần được bác sĩ đánh giá.
• Rốn chảy dịch màu vàng, xanh, có mùi hôi hoặc chảy máu cũng là biểu hiện bất thường. Những triệu chứng này có thể liên quan đến nhiễm trùng và cần được điều trị sớm để tránh biến chứng.
• Trong một số trường hợp hiếm gặp, mẹ có thể bị thoát vị rốn khi mang thai. Biểu hiện thường là khối lồi ở rốn kèm đau khi ho, cười hoặc vận động mạnh.
• Nếu vùng da quanh rốn ngứa dữ dội kèm nổi ban toàn thân, mẹ cũng nên đến bệnh viện để được kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý thai kỳ cần được theo dõi chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.

5. Hướng dẫn vệ sinh rốn khi mang thai đúng cách

Để hạn chế tích tụ bụi bẩn, mồ hôi và giảm nguy cơ kích ứng da quanh vùng rốn, mẹ cần giữ vệ sinh sạch sẽ bằng một số biện pháp như sau:

• Khi tắm, mẹ dùng nước sạch hoặc sữa tắm dịu nhẹ để làm sạch vùng rốn. Sau đó, hãy lau khô bằng khăn mềm để tránh môi trường ẩm ướt tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
• Không nên dùng vật cứng hoặc tăm bông đưa sâu vào bên trong rốn để lấy chất bẩn. Tránh vệ sinh quá mạnh vì có thể làm trầy xước da, gây đau hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng.
• Mẹ cũng không nên tự ý bôi các loại thuốc, tinh dầu hoặc mẹo dân gian lên vùng rốn nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ, do một số sản phẩm có thể gây kích ứng hoặc không phù hợp với phụ nữ mang thai.
• Ngoài ra, mẹ nên mặc quần áo rộng rãi, thấm hút mồ hôi và duy trì chế độ ăn uống cân bằng. Bổ sung đủ nước cùng các dưỡng chất cần thiết sẽ giúp làn da khỏe mạnh, tăng độ đàn hồi và giảm cảm giác khô ngứa.
• Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như đau nhiều, rốn sưng đỏ, chảy dịch hoặc có mùi hôi, mẹ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Không nên tự điều trị tại nhà vì có thể làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Mẹ bầu không cần quá lo lắng trước những sự thay đổi của rốn khi mang thai, nếu như những biểu hiện này chỉ đơn giản là rốn lồi, sẫm màu, căng tức hay hơi ngứa. Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, mẹ cần đến gặp bác sĩ ngay để được hỗ trợ kịp thời.