Cách xử lý tắc tia sữa hút không ra cho mẹ bỉm hiệu quả

Rất nhiều mẹ bỉm sau sinh gặp phải tình trạng tắc tia sữa, không chỉ gây đau tức ngực, khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, còn khiến lượng sữa tiết ra giảm rõ rệt, làm bé bú không đủ no. Hơn nữa, nếu không có cách xử lý tắc tia sữa hút không ra, thì có thể dẫn đến viêm tuyến sữa hoặc áp xe ngực, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của mẹ sau sinh. Vậy nên, mẹ bỉm nhất định phải biết cách nhận ra dấu hiệu, hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng cách xử lý phù hợp.

1. Dấu hiệu mẹ đang bị tắc tia sữa

Tắc tia sữa thường xuất hiện khi sữa trong bầu ngực không được lưu thông và chảy ra ngoài đều đặn. Ban đầu, nhiều mẹ chỉ cảm thấy ngực hơi căng tức nên dễ chủ quan. Tuy nhiên, nếu để lâu, tình trạng này sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu phổ biến nhất là bầu ngực căng cứng, sờ vào thấy đau hoặc xuất hiện các cục cứng bên trong. Một số mẹ có cảm giác nóng ran ở vùng ngực bị tắc và thấy đau hơn khi bé bú hoặc khi dùng máy hút sữa.

Nhiều trường hợp dù ngực rất căng nhưng lượng sữa hút ra lại rất ít hoặc gần như không có. Đây là tình trạng tắc tia sữa hút không ra mà nhiều mẹ sau sinh thường gặp phải. Ngoài ra, mẹ cũng có thể xuất hiện các biểu hiện như sốt nhẹ, cơ thể mệt mỏi hoặc đau nhức toàn thân nếu tia sữa bị tắc kéo dài.

Một số dấu hiệu khác gồm:

• Bé bú khó khăn do sữa xuống chậm.
• Đầu ti đau hoặc sưng đỏ.
• Ngực có cảm giác nặng và khó chịu liên tục.
• Sau khi hút sữa vẫn thấy căng tức.

Nếu phát hiện sớm các biểu hiện này và xử lý kịp thời, mẹ sẽ giảm được nguy cơ viêm tắc tia nghiêm trọng hơn.

2. Nguyên nhân khiến mẹ bị tắc tia sữa

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tắc tia sữa sau sinh. Trong đó, nguyên nhân phổ biến nhất là:

• Sữa không được hút hoặc bé không bú hết thường xuyên, khiến lượng sữa dư bị ứ đọng trong tuyến sữa.
• Trường hợp mẹ mới sinh, cơ thể chưa quen với nhịp tiết sữa nên rất dễ xảy ra tình trạng sữa về nhiều nhưng bé bú chưa hiệu quả. Nếu mẹ không hút sữa bổ sung hoặc bỏ cữ quá lâu, tia sữa sẽ dễ bị tắc nghẽn.
• Ngoài ra, việc sử dụng máy hút sữa sai cách cũng là nguyên nhân khiến nhiều mẹ gặp vấn đề. Một số mẹ để lực hút quá mạnh với mong muốn hút nhanh và nhiều hơn, nhưng điều này lại dễ gây đau đầu ti và làm tổn thương mô ngực. Ngược lại, cũng có mẹ dùng lực hút quá yếu hoặc nhịp hút không phù hợp, nên không vắt kiệt sữa, dẫn đến tích tụ và gây tắc tia.
• Tâm lý căng thẳng, stress hoặc thiếu ngủ sau sinh cũng ảnh hưởng lớn đến phản xạ xuống sữa. Khi hormone tiết sữa bị tác động, dòng sữa sẽ chảy chậm hơn và dễ gây ứ đọng.
• Bên cạnh đó, mẹ mặc áo ngực quá chật, nằm sấp thường xuyên hoặc ăn uống thiếu nước cũng có thể làm tăng nguy cơ tắc tia sữa. Một số mẹ có cơ địa tia sữa nhỏ hoặc từng bị tắc tia trước đó cũng sẽ dễ tái phát hơn.

3. Tắc tia sữa hút không ra phải làm sao?

Khi gặp tình trạng tắc tia sữa hút không ra, mẹ cần áp dụng những biện pháp khoa học để xử lý. Và trước tiên, mẹ không được nóng vội rồi dùng lực mạnh tác động, vì có thể khiến bầu ngực tổn thương nặng hơn và làm mẹ đau nhiều hơn. Sau đây chính là các giải pháp hiệu quả mà mẹ nên thử:

3.1 Chườm ấm trước khi hút sữa

Chườm ấm là một trong những phương pháp hỗ trợ lưu thông tia sữa hiệu quả mà mẹ có thể thực hiện ngay tại nhà. Hơi ấm giúp các ống dẫn sữa giãn nở tốt hơn, từ đó hỗ trợ sữa lưu thông dễ dàng hơn trong quá trình hút.

Trước mỗi cữ hút, mẹ có thể dùng khăn ấm chườm lên bầu ngực khoảng 5 – 10 phút. Ngoài ra, việc tắm nước ấm hoặc massage nhẹ dưới vòi sen cũng giúp cơ thể thư giãn và kích thích phản xạ xuống sữa hiệu quả hơn. Sau khi chườm ấm, mẹ nên tiến hành hút sữa ngay để tận dụng thời điểm tia sữa đang lưu thông tốt hơn.

3.2 Massage nhẹ nhàng vùng bị tắc

Massage đúng cách sẽ hỗ trợ làm mềm vùng ngực đang căng cứng và giúp sữa lưu thông dễ dàng hơn. Mẹ nên dùng đầu ngón tay massage nhẹ theo vòng tròn từ ngoài vào trong, hướng dần về phía đầu ti.

Trong quá trình hút sữa, mẹ cũng có thể kết hợp massage nhẹ vùng bị tắc để hỗ trợ đẩy sữa ra ngoài hiệu quả hơn. Tuy nhiên, không nên day ấn quá mạnh vì điều này có thể khiến mô ngực bị tổn thương và đau nhiều hơn.

Nhiều mẹ thường nóng vội khi thấy ngực căng cứng nên cố bóp mạnh để làm tan cục tắc. Đây là sai lầm phổ biến khiến tình trạng viêm đau nghiêm trọng hơn. Vậy nên hãy massage với lực vừa phải, để đảm bảo hiệu quả.

Mẹ cũng có thể dùng máy hút sữa có tích hợp chức năng massage, hoặc máy massage ngực chuyên dụng. Như vậy sẽ có hiệu quả hơn, lại đảm bảo không gây tổn thương bầu ngực.

3.3 Cho bé bú trực tiếp nhiều hơn

Bé bú trực tiếp vẫn là cách kích thích xuống sữa tự nhiên rất hiệu quả. Lực bú và phản xạ bú của bé có thể giúp tia sữa được khai thông tốt hơn so với việc mẹ chỉ hút bằng máy.

Khi bị tắc tia, mẹ nên ưu tiên cho bé bú ở bên ngực bị tắc trước vì lúc này lực bú của bé mạnh hơn. Khi cho bé bú, mẹ thay đổi tư thế bú, đổi bên bú, để giúp bé tác động đến nhiều vị trí tia sữa khác nhau trong bầu ngực cũng như cả 2 bên ngực đều được hút sữa.

Nếu bé bú chưa hết sữa, mẹ cũng cần vắt hết sữa ra. Có thể dùng tay, nhưng sẽ khó khăn và dễ bị đau, nên hãy dùng thêm máy hút sữa để làm trống bầu ngực.

3.4 Điều chỉnh lực hút phù hợp

Một trong những nguyên nhân khiến mẹ hút mãi không ra sữa là sử dụng lực hút chưa phù hợp. Không phải cứ tăng lực hút tối đa là sữa sẽ ra nhiều hơn. Ngược lại, điều này còn khiến đầu ti đau rát và dễ làm mẹ sợ hút sữa ở các cữ tiếp theo.

Khi bị tắc tia, mẹ nên bắt đầu bằng chế độ massage nhẹ rồi tăng dần lực hút đến mức cảm thấy thoải mái. Các dòng máy hút sữa hiện đại như Moaz BéBé MB-110 và Moaz BéBé MB-090 thường được thiết kế với nhiều cấp độ hút linh hoạt, hỗ trợ mẹ dễ điều chỉnh theo tình trạng thực tế.

Ngoài ra, các dòng máy này còn mô phỏng nhịp bú tự nhiên của bé, giúp cơ thể mẹ tạo phản xạ xuống sữa đều đặn hơn. Đây cũng là cách giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn trong quá trình hút sữa.

3.5 Thay đổi tư thế hút sữa

Ít mẹ biết rằng tư thế hút sữa cũng ảnh hưởng đến hiệu quả thông tia. Nếu ngồi sai tư thế hoặc đặt phễu hút chưa đúng vị trí, dòng sữa có thể khó lưu thông hơn.

Mẹ nên ngồi thẳng lưng, thư giãn vai và đặt phễu hút ôm khít đầu ti để tạo lực hút ổn định. Trong quá trình hút, có thể hơi nghiêng người về phía trước để hỗ trợ sữa chảy xuống bình dễ hơn.

4. Hướng dẫn hút sữa đúng cách khi bị tắc tia

Khi đang bị tắc tia sữa, mẹ cần thực hiện quy trình hút sữa nhẹ nhàng và khoa học để tránh làm tình trạng nặng hơn:

• Hãy chườm ấm và massage nhẹ bầu ngực để hỗ trợ làm mềm vùng bị tắc. Sau đó, bắt đầu hút bằng chế độ massage khoảng vài phút nhằm kích thích phản xạ xuống sữa tự nhiên.
• Khi sữa bắt đầu chảy, mẹ mới chuyển sang chế độ hút chính. Không nên đặt lực hút quá mạnh ngay từ đầu vì điều này dễ gây đau và làm tia sữa co lại.
• Trong lúc hút, mẹ có thể dùng tay massage nhẹ vùng bị cứng để hỗ trợ đẩy sữa ra ngoài. Nếu cảm thấy đau quá mức hoặc ngực đỏ nóng bất thường, nên tạm dừng và theo dõi thêm.
• Chọn những sản phẩm máy hút sữa hiện đại như Moaz BéBé MB-110 giúp mẹ hút đồng thời hai bên ngực, hỗ trợ tiết kiệm thời gian và kích thích xuống sữa đều hơn. Hay là Moaz BéBé MB-052 phù hợp với nhiều mẹ muốn sử dụng thiết bị gọn nhẹ, dễ thao tác hằng ngày, thậm chí có thể đem theo khi đi làm, đi chơi.
• Sau mỗi cữ hút, mẹ nên vệ sinh sạch các bộ phận của máy để đảm bảo an toàn và hạn chế nguy cơ vi khuẩn phát triển.

5. Cách phòng tránh tắc tia sữa sau sinh

Phòng tránh tắc tia sữa luôn dễ dàng và nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với việc xử lý khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng. Vì vậy, mẹ nên xây dựng thói quen chăm sóc và hút sữa khoa học ngay từ đầu sau sinh, đặc biệt là:

• Điều quan trọng nhất là không để ngực quá căng trong thời gian dài. Mẹ nên cho bé bú hoặc hút sữa đều đặn khoảng 2 – 3 giờ mỗi cữ để hạn chế tình trạng sữa bị ứ đọng.
• Nếu bé bú chưa hết sữa, mẹ có thể dùng máy hút để làm trống bầu ngực tốt hơn.
• Mẹ cần uống đủ nước mỗi ngày, ngủ nghỉ hợp lý và giữ tinh thần thoải mái để hormone tiết sữa hoạt động tốt hơn.
• Nên mặc áo ngực vừa vặn, tránh chèn ép bầu ngực cũng giúp giảm nguy cơ tắc tia đáng kể.
• Massage nhẹ nhàng và chườm ấm định kỳ cũng là cách hỗ trợ lưu thông tia sữa hiệu quả mà mẹ có thể duy trì hằng ngày.

>> Xem thêm: Hướng dẫn hút sữa đúng cách để sữa về nhiều và tránh bị mất sữa

Trên đây là những điều cần biết cho mẹ gặp phải tình trạng tắc tia sữa hút không ra. Mẹ cần xây dựng được lịch hút sữa khoa học, cũng như lựa chọn thiết bị máy hút sữa phù hợp, sẽ xử lý tình trạng tắc tia hiệu quả. Đồng thời chủ động thực hiện những biện pháp phòng tránh để hạn chế đáng kể nguy cơ tắc tia sữa, duy trì nguồn sữa ổn định cho bé yêu trong suốt hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.