Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không? Cách xử lý hiệu quả

Không ít trẻ sơ sinh bị ọc sữa trong lúc bú, làm cho ba mẹ lo lắng và không biết nên xử lý sao. Đặc biệt nhiều ba mẹ băn khoăn, liệu trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại ngay không? Liệu ọc sữa ra khi bú có gây nguy hiểm cho bé hay không? Những chia sẻ sau đây sẽ cùng ba mẹ tìm hiểu nguyên nhân cũng như cách xử lý ổn nhất, để bảo vệ sức khỏe bé, ngăn ngừa các nguy cơ xấu cho sức khỏe của con.

1. Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không?

Trong những tháng đầu đời, trẻ sơ sinh có thể bị ọc sữa. Đó là bởi vì lúc này hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt, cơ vòng giữa thực quản và dạ dày chưa phát triển hoàn thiện nên sữa có thể dễ dàng trào ngược lên miệng sau khi bú. Hiện tượng này khác hoàn toàn với nôn ói, xảy ra khi có sự co thắt cơ bụng mạnh.

Vì thế, ọc sữa thông thường là hiện tượng sinh lý, không phải là biểu hiện bệnh lý. Do đó, nếu bé bị ọc sữa, ba mẹ có thể cho bé bú lại, hoặc không dựa vào những điều kiện như sau:

1.1 Khi nào bé ọc sữa có thể bú lại?

Nếu bé chỉ ọc một lượng sữa nhỏ nhưng vẫn tỉnh táo, da môi hồng, thở bình thường, không khóc dai dẳng, ba mẹ có thể tiếp tục cho bé bú khi bé có nhu cầu. Tuy nhiên, mẹ không nên cho bé bú lại ngay lập tức.

Đầu tiên, phải thay đổi tư thế của bé, bế bé ở tư thế thẳng, lau sạch sữa quanh miệng và quan sát tình trạng của con trong vài phút. Khi thấy con đã  bình tĩnh, không còn ho, sặc hoặc khó chịu, ba mẹ có thể cho bé bú lại, nhưng tính toán lượng sữa phù hợp.

Trong trường hợp bé đang bú mẹ trực tiếp, có thể cho bé bú lại bên vú đang bú dở hoặc chuyển sang bên còn lại tùy theo nhu cầu. Với trẻ bú bình, ba mẹ nên cho bé bú chậm, theo nhu cầu của bé, tránh ép bé uống hết lượng sữa đã chuẩn bị.

>> Xem thêm: Các tư thế cho bé bú bình đúng cách tránh bị sặc sữa mà mẹ cần biết

1.2 Khi nào không nên tiếp tục cho bé bú?

Nếu bé vẫn đang ho, sặc, khó thở, khóc nhiều hoặc có biểu hiện khó chịu rõ rệt sau khi ọc sữa, ba mẹ cần dừng lại, không nên cố cho bé bú lại ngay. Hãy lưu ý đường thở của bé được thông thoáng, để bé ổn định trở lại.

Đặc biệt, nếu bé nôn ói dữ dội, nôn nhiều lần liên tiếp, dịch nôn có màu xanh hoặc vàng xanh, có máu, bụng chướng bất thường hoặc trở nên lừ đừ, ba mẹ không được cho bé bú lại. Thay vào đó cần đưa bé đến gặp bác sĩ ngay để được kiểm tra, cấp cứu.

2. Nguyên nhân trẻ sơ sinh thường bị ọc sữa

Ọc sữa là tình trạng khá phổ biến ở trẻ sơ sinh, nhất là trong 6 tháng đầu đời. Nguyên nhân dẫn đến ọc sữa ở trẻ sơ sinh thường là do:

• Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện: Dạ dày của trẻ sơ sinh còn nhỏ, trong khi cơ vòng thực quản chưa hoạt động hoàn chỉnh. Vì vậy, sữa dễ trào ngược lên thực quản và miệng, đặc biệt khi bé nằm ngay sau khi bú.
• Bé bú quá nhiều: Khi lượng sữa đưa vào vượt quá khả năng chứa của dạ dày, phần sữa dư có thể bị đẩy ngược ra ngoài.
• Bú quá nhanh hoặc nuốt nhiều không khí: Trẻ bú bình có dòng sữa chảy nhanh hoặc ngậm núm vú chưa đúng cách có thể nuốt nhiều không khí. Khi bé ợ hơi, sữa cũng có thể bị đẩy ngược lên.
• Tư thế bú chưa phù hợp: Nếu đầu và thân bé không được nâng đỡ đúng cách, hoặc bé bị gập người trong lúc bú, nguy cơ trào ngược có thể tăng lên, dẫn tới ọc sữa.
• Vận động ngay sau khi bú: Bế rung, thay đổi tư thế liên tục, chơi đùa hoặc đặt bé nằm xuống ngay sau cữ bú có thể khiến sữa dễ trào ra ngoài.

Ngoài những nguyên nhân sinh lý trên, ọc sữa nhiều cũng có thể xuất hiện khi trẻ gặp một số vấn đề về tiêu hóa hoặc bệnh lý khác. Vì vậy, ba mẹ cần quan sát cả tần suất ọc sữa và trạng thái của bé để đưa ra kết luận chính xác hơn.

3. Cách xử trí khi trẻ sơ sinh vừa ọc sữa

Nếu bé sơ sinh bị ọc sữa, ba mẹ cần giữ bình tĩnh và xử lý nhanh chóng bằng những bước như sau:

3.1 Chỉnh lại tư thế cho bé

Sau khi bé ọc sữa, ba mẹ nên nhanh chóng chỉnh lại tư thế bế bé, để tránh sữa tiếp tục trào ngược và giúp bé dễ chịu hơn. Nếu bé đang được bế, có thể giữ bé ở tư thế thẳng, đầu cao hơn thân và nhẹ nhàng lau sạch sữa quanh miệng, mũi. Không rung lắc hoặc vỗ mạnh vào lưng bé.

Nếu bé đang nằm và có dấu hiệu trớ, cần chú ý đến đường thở của trẻ. Sau khi bé ổn định, đặt trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng chắc chắn khi ngủ. Không dùng gối hoặc vật mềm để kê cao đầu bé khi ngủ vì có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn đường thở.

3.2 Không vội cho bé bú lại

Sau khi ọc sữa, ba mẹ không nên ngay lập tức cho bé bú lại ngay, mà cần chờ bé bình tĩnh, hết ho hoặc sặc và trở về trạng thái bình thường. Nếu bé vẫn có nhu cầu bú, có thể cho bú lại với lượng vừa phải, tốc độ chậm và theo dõi phản ứng của bé.

Đối với trẻ bú bình, ba mẹ có thể kiểm tra tốc độ dòng chảy của núm ti. Dòng sữa quá nhanh có thể khiến bé khó kiểm soát việc nuốt và dễ nuốt nhiều không khí dẫn tới sặc và ọc sữa ra ngoài.

3.3 Giúp bé ợ hơi sau cữ bú

Sau khi bé bú xong, ba mẹ vỗ ợ hơi cho các bé, để đẩy lượng không khí đã nuốt trong lúc bú ra ngoài. Như vậy sẽ giúp bé không bị khó chịu, tránh đầy bụng, ngăn ọc sữa.

Giữ bé ở tư thế thẳng, đầu được nâng đỡ chắc chắn, sau đó nhẹ nhàng vỗ hoặc xoa lưng. Không cần vỗ quá mạnh vì không giúp bé ợ hơi nhanh hơn mà còn có thể khiến trẻ khó chịu. Nếu bé dễ ọc sữa, ba mẹ có thể dành thời gian giúp bé ợ hơi giữa và sau cữ bú.

>> Xem thêm: Mẹo trị ọc sữa cho trẻ sơ sinh đơn giản, hiệu quả

3.4 Điều chỉnh lượng sữa và tốc độ bú

Nếu bé thường xuyên ọc sữa sau khi bú, ba mẹ nên kiểm tra lại lượng sữa cho bé bú mỗi cữ, cùng với tốc độ bú của bé. Đặc biệt là không nên ép bé phải bú hết bình sữa, nhất là khi con đã có những biểu hiện kháng cự, thể hiện rằng mình đã no.

Gia đình cũng có thể chia nhỏ lượng sữa thành nhiều cữ bú khác nhau. Như vậy sẽ giảm tình trạng dạ dày bị căng quá mức, giúp bé dễ dàng tiếp nhận hơn.

3.5 Hạn chế tác động mạnh sau khi bé bú

Sau khi bú, ba mẹ nên hạn chế rung lắc, tung bé lên cao, ép bụng hoặc thay đổi tư thế đột ngột. Hãy giữ bé thẳng người một lúc sau cữ bú khi bé đang thức và có người lớn quan sát. Kết hợp với vỗ ợ hơi cho bé. Sau đó đặt bé nằm ngủ ở tư thế an toàn, do các chuyên gia khuyến cáo.

4. Phân biệt trẻ ọc sữa bình thường và nôn ói bất thường

Một trong những vấn đề quan trọng mà các ba mẹ bỉm sữa phải chú ý, chính là phân biệt giữa ọc sữa bình thường và nôn ói bất thường:

• Ọc sữa thường gặp: Bé trớ một lượng sữa nhỏ, thường xảy ra trong hoặc ngay sau khi bú. Sữa chảy nhẹ ra miệng, không bị trào mạnh. Sau đó, trẻ vẫn tỉnh táo, da môi hồng, bú và sinh hoạt như thường.
• Nôn ói bất thường: Bé nôn với lượng nhiều, xảy ra liên tục hoặc nôn mạnh, kèm theo quấy khóc kéo dài, bỏ bú, bụng chướng, sốt, tiêu chảy, lừ đừ hoặc có dấu hiệu mất nước. Chất nôn có thể chứa dịch, có màu xanh, vàng xanh hoặc màu, bé có biểu hiện khó thở, tím tái, yếu ớt bất thường. Trường hợp này cần đưa bé đi khám ngay.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị sặc sữa thở khò khè có sao không? Một số điều ba mẹ cần lưu ý

Trên đây là những giải đáp cho thắc mắc trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại hay không. Ba mẹ cần đưa ra quyết định căn cứ vào tình trạng của bé. Và nên chủ động chú ý đến cách bế, cách cho bé bú, để ngăn ngừa ọc sữa ngay từ đầu, cũng như xử lý nhanh nếu bé gặp phải tình trạng này, giúp con cảm thấy dễ chịu hơn.