Trẻ sơ sinh ọc sữa nhiều lần trong ngày có sao không? Một số lưu ý

Ọc sữa trong khoảng 6 tháng đầu đời không phải là hiện tượng hiếm gặp. Tuy nhiên, nếu trẻ sơ sinh ọc sữa nhiều lần trong ngày thì ba mẹ cần phải chú ý hơn. Đồng thời cần nhanh chóng tìm ra biện pháp can thiệp, xử lý thích hợp, để ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm.

1. Trẻ sơ sinh ọc sữa nhiều lần trong ngày có sao không?

Ọc sữa là hiện tượng sữa hoặc một phần thức ăn trong dạ dày trào ngược lên thực quản rồi ra ngoài miệng. Đây là tình trạng thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Thận Hoa Kỳ (NIDDK), trào ngược dạ dày – thực quản có thể khiến trẻ ọc sữa một hoặc nhiều lần mỗi ngày và thường gặp hơn ở trẻ dưới 6 tháng tuổi.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không? Cách xử lý hiệu quả

Vì thế trong trường hợp, bé chỉ trớ một lượng sữa nhỏ sau khi bú, vẫn tỉnh táo, bú tốt, đi tiểu bình thường và tăng cân ổn định thì ọc sữa nhiều lần trong ngày có thể là dấu hiệu sinh lý bình thường. Ba mẹ có thể tiếp tục theo dõi tình hình để cải thiện sao cho phù hợp.

Nhưng nếu trẻ ọc sữa kèm theo những biểu hiện như khó chịu nhiều, bỏ bú, bú kém, ho hoặc khó thở, không tăng cân, mất nước hay nôn thành tia thì nên thận trọng. Những triệu chứng này có thể liên quan đến trào ngược bệnh lý hoặc một vấn đề sức khỏe khác cần được bác sĩ kiểm tra để đưa ra kết luận chính xác hơn.

Một điểm ba mẹ cần phân biệt là ọc sữa và nôn ói. Ọc sữa thường xảy ra ở mức độ nhẹ, sữa trào ra miệng mà bé không có nhiều biểu hiện gắng sức. Trong khi đó, nôn thường đi kèm sự co bóp mạnh của cơ bụng và có thể khiến sữa bị đẩy ra với lực mạnh.

2. Vì sao trẻ sơ sinh ọc sữa nhiều lần trong ngày?

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh dễ ọc sữa, trong đó bao gồm:

2.1 Hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh vẫn đang hoàn thiện trong các tháng đầu đời. Cơ vòng thực quản dưới chưa hoạt động ổn định, trong khi bé dành phần lớn thời gian ở tư thế nằm và thức ăn chủ yếu là dạng lỏng.

Những yếu tố này khiến sữa trong dạ dày dễ trào ngược lên thực quản, đặc biệt sau khi trẻ vừa bú xong. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến của tình trạng ọc sữa sinh lý ở trẻ nhỏ. Khi bé lớn hơn, có thể giữ tư thế thẳng tốt hơn và hệ tiêu hóa trưởng thành dần, tình trạng trào ngược thường có xu hướng giảm.

2.2 Bé bú quá nhiều hoặc quá nhanh

Dạ dày của trẻ sơ sinh có kích thước nhỏ. Nếu bé được cho bú một lượng lớn trong thời gian ngắn, dạ dày có thể bị căng và sữa dễ trào ngược ra ngoài.

Tình trạng này có thể xảy ra khi ba mẹ cố cho bé bú hết lượng sữa đã chuẩn bị dù trẻ đã có dấu hiệu no. NIDDK khuyến nghị, gia đình cần tránh cho bé ăn quá mức và nên chia thành những cữ nhỏ hơn cho phù hợp với nhu cầu của trẻ.

2.3 Bé nuốt nhiều không khí khi bú

Trong quá trình bú, bé có thể nuốt phải không khí, nhất là nếu bú quá nhanh, ngậm ti chưa đúng hoặc do dòng chảy của sữa quá mạnh. Không khí đi vào dạ dày làm bé dễ đầy hơi, khó chịu và có thể trào ngược sữa sau khi bú.

Một số trẻ còn có biểu hiện ọ ẹ, cong người hoặc quấy khóc vì cảm giác khó chịu trong bụng. Vì vậy, ba mẹ nên chú ý đến tư thế bú và tạo điều kiện để bé ợ hơi giữa và sau cữ bú.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi có sao không? Cách xử lý hiệu quả

2.4 Tư thế sau khi bú chưa phù hợp

Nhiều gia đình cho bé nằm xuống ngay sau khi bú, dẫn đến làm bé dễ bị trào ngược sữa ra ngoài. Đôi khi các ba mẹ thấy bé đã bú no nên chơi đùa quá mức với con, cũng có thể làm bé dễ bị ọc sữa hơn.

2.5 Cách cho bú hoặc dụng cụ bú chưa phù hợp

Có một số ba mẹ mắc phải sai lầm khi chọn dụng cụ cho bé bú. Ví dụ như chọn bình sữa có lỗ quá lớn, quá nhiều làm cho tốc độ dòng chảy quá nhanh, lượng sữa bé tiếp nhận một lần quá lớn. Từ đó dẫn đến bé phải nuốt sữa liên tục, dễ bị sặc hoặc nuốt nhiều không khí.

Đôi khi dòng chảy của sữa quá chậm, lại làm bé phải dùng nhiều lực để bú, trở nên mệt hoặc nuốt không khí nhiều hơn. Chính vì thế, ba mẹ phải chọn dụng cụ cho bé bú hoặc áp dụng cách cho bú đúng khoa học.

2.6 Một số vấn đề tiêu hóa hoặc bệnh lý

Không phải tất cả trường hợp ọc sữa đều đơn thuần là trào ngược sinh lý. Một số trẻ có thể gặp vấn đề bệnh lý, biểu hiện qua ọc sữa ra nhiều lần trong ngày. Đối với trường hợp này, ba mẹ phải thận trọng quan sát, để phát hiện dấu hiệu bất thường và lập tức đưa bé đi khám bác sĩ.

3. Dấu hiệu trẻ sơ sinh ọc sữa bất thường cần lưu ý

Nếu trẻ chỉ ọc một lượng nhỏ sữa, vẫn vui vẻ, bú tốt và phát triển bình thường thì ba mẹ có thể theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, nếu có những dấu hiệu bất thường sau đây, gia đình cần đưa bé đi viện ngay:

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị sặc sữa thở khò khè có sao không? Một số điều ba mẹ cần lưu ý

• Nôn ói mạnh: Nếu sữa bị đẩy ra với lực mạnh, lặp đi lặp lại dữ dội thì cần phải đưa bé đi cấp cứu.
• Dịch nôn có màu xanh hoặc vàng xanh: Đây có thể là dấu hiệu dịch mật và cần được can thiệp y tế kịp thời.
• Ọc hoặc nôn có máu: Nếu trong chất nôn có máu hoặc có màu giống bã cà phê, trẻ cần được đưa đi khám để xác định nguyên nhân.
• Bé bỏ bú hoặc bú kém rõ rệt: Trẻ liên tục từ chối bú, bú ít hơn nhiều so với thường ngày hoặc gặp khó khăn khi nuốt cần được bác sĩ kiểm tra, đặc biệt khi đi kèm nôn ói hoặc ọc sữa thường xuyên.
• Không tăng cân hoặc sụt cân: Khi bé có các dấu hiệu ọc sữa nhiều lần trong ngày, kèm sụt giảm cân nặng, chậm tăng cân thì phải đưa bé đi khám ngay.
• Có dấu hiệu mất nước: Ba mẹ cần chú ý khi trẻ đi tiểu ít bất thường, tã ướt giảm rõ rệt, miệng khô, ít năng lượng hoặc có biểu hiện lừ đừ. Đây có thể là dấu hiệu trẻ không có đủ lượng nước cần thiết trong cơ thể.
• Khó thở, tím tái hoặc trẻ trông rất mệt: Ba mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay.

4. Cách hạn chế tình trạng ọc sữa ở trẻ sơ sinh

Để hạn chế tình trạng ọc sữa ở trẻ sơ sinh, ba mẹ có thể áp dụng một số cách chăm sóc đơn giản và hiệu quả như sau:

>> Xem thêm: Mẹo trị ọc sữa cho trẻ sơ sinh đơn giản, hiệu quả

• Không ép bé phải bú quá nhiều, phải đúng với lượng sữa đã chuẩn bị dù có các dấu hiệu no bụng.
• Nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được hướng dẫn điều chỉnh lượng sữa mỗi cữ và tần suất bú sao cho phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của bé.
• Đồng thời không tự ý cắt giảm lượng sữa của trẻ chỉ vì lo bé ọc sữa
• Chú ý tư thế khi cho bé bú, tránh để đầu thấp hơn so với phần thân của bé, hoặc để bé gập người khi bú.
• Chú ý cách bé ngậm ti và chỉnh lại cho đúng.
• Lưu ý về tốc độ dòng chảy của sữa trong lúc bé bú, thông qua những động tác bú mút, nuốt của bé.
• Cho bé ợ hơi trong và sau khi bú để giải phóng phần không khí đã nuốt vào trong quá trình bú. Tránh vỗ lưng bé quá mạnh khi vỗ ợ hơi.
• Giữ bé ở tư thế thẳng sau khi bú, cũng như thực hiện các vận động nhẹ nhàng thông qua hướng dẫn của bác sĩ cùng với bé.
• Đặt bé nằm ngủ ở tư thế chuẩn khoa học, tại nơi thông thoáng, dễ chịu. Tránh kê cao đầu gối cho bé quá mức.
• Thường xuyên theo dõi tần suất ọc sữa của bé để can thiệp ngay khi có dấu hiệu bất thường.

Trẻ sơ sinh ọc sữa nhiều lần trong ngày khá phổ biến thường là dấu hiệu sinh lý. Nhưng khi đi kèm với các biểu hiện sức khỏe bất thường, ba mẹ cần có phản ứng nhanh, đưa bé đến gặp bác sĩ để được thăm khám và hỗ trợ kịp thời.