Trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi có sao không? Cách xử lý hiệu quả

Trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi là tình trạng khiến nhiều ba mẹ lo lắng, nhất là khi bé bất ngờ ho, sặc hoặc khó chịu sau khi bú. Hiện tượng này có thể xảy ra do hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện, bé bú quá nhanh hoặc nuốt nhiều không khí. Vậy trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi có sao không? Và ba mẹ cần xử lý như thế nào để đảm bảo an toàn cho các bé?

1. Trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi có sao không?

Trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi thường xảy ra khi sữa từ dạ dày trào ngược lên thực quản, sau đó đi lên vùng họng và thoát ra ngoài qua miệng hoặc mũi. Do cấu tạo và hoạt động của hệ tiêu hóa, đường thở ở trẻ còn chưa hoàn thiện, nên hiện tượng này có thể xuất hiện khá thường xuyên trong những tháng đầu đời.

Thông thường, nếu trẻ chỉ bị ọc sữa thì ba mẹ không cần quá lo lắng. Nhưng nếu trẻ bị ọc sữa lên mũi, thì ba mẹ cần phải phản ứng nhanh, chính xác, để tránh nguy cơ sặc sữa dẫn đến ngừng thở, ảnh hưởng tới tính mạng của bé.

2. Vì sao trẻ sơ sinh bị ọc sữa lên mũi?

Vì ọc sữa lên mũi có thể gây nguy hiểm nếu không có cách xử lý nhanh chóng, nên ba mẹ cần thận trọng và chủ động ngăn ngừa. Để có biện pháp thích hợp, trước tiên ba mẹ cần tìm hiểu rõ những nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị ọc sữa lên mũi.

• Hệ tiêu hóa còn non nớt: Dạ dày của trẻ sơ sinh còn nhỏ, cơ vòng thực quản chưa phát triển hoàn chỉnh. Vì vậy, sữa sau khi đi xuống dạ dày có thể dễ dàng trào ngược lên thực quản và vùng họng.
• Bé bú quá nhiều: Khi lượng sữa đưa vào vượt quá khả năng chứa của dạ dày, sữa dư có thể bị đẩy ngược ra ngoài. Nếu trẻ đang nằm hoặc chưa được hỗ trợ đúng tư thế, sữa có thể trào cả lên vùng mũi.
• Bú quá nhanh: Khi tốc độ bú quá nhanh, bé có thể không kịp phối hợp động tác mút, nuốt và thở, làm tăng nguy cơ nuốt nhiều không khí, sặc hoặc ọc sữa. Và thậm chí là ọc sữa lên mũi.
• Nuốt nhiều không khí: Trẻ có thể nuốt không khí khi ngậm vú mẹ hoặc núm bình chưa đúng cách. Không khí tích tụ trong dạ dày khiến bé đầy bụng, dễ khó chịu và trớ sữa khi ợ hơi.
• Không cho bé bú ở tư thế thích hợp: Ví dụ như nâng đỡ đầu thấp hơn so với phần thân, hoặc khi bế làm bé gập người về phía trước sẽ dẫn tới trào ngược sữa lên mũi.
• Cho bé vận động mạnh ngay sau khi bú: Nếu ba mẹ rung lắc bé quá mạnh, bế xốc hoặc là chơi đùa quá mức làm cho bé hoạt động mạnh, có thể làm tăng nguy cơ ọc sữa lên mũi.

>> Xem thêm: Dạ dày trẻ sơ sinh nằm ngang hay dọc? Con hay ọc trớ có phải do dạ dày?

3. Cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị ọc sữa lên mũi

Nếu phát hiện bé bị ọc sữa lên mũi, ba mẹ cần bình tĩnh và nhanh chóng kiểm tra tình trạng hô hấp của trẻ. Sau đó thực hiện những bước xử lý như sau:

• Chỉnh lại tư thế bế bé cho phù hợp, giữ đầu và cổ ổn định. Nhanh chóng lau sạch phần sữa ở miệng và mũi của bé bằng khăn mềm, sạch sẽ.
• Dùng dụng cụ vệ sinh mũi để làm sạch sữa đang đọng lại trong mũi của bé, dựa theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuy nhiên, không đưa tăm bông hoặc vật dụng vào sâu trong mũi bé.
• Trong trường hợp bé ho hoặc sặc, hãy để trẻ tự ho nếu vẫn đang thở và phản xạ tốt. Không rung lắc hoặc cố móc sữa trong miệng bé bằng tay.
• Sau khi bé đã hết ho, thở đều và trở lại trạng thái bình thường, ba mẹ tiếp tục quan sát tình trạng của bé để phát hiện các dấu hiệu bất thường có thể xảy ra.
• Và nên nhanh chóng đưa con đi cấp cứu, đặc biệt là nếu có biểu hiện khó thở, tím tái, lừ đừ hoặc sặc kéo dài.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ọc sữa có nên cho bú lại không? Cách xử lý hiệu quả

4. Cách hạn chế trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi

Bên cạnh xử lý đúng khi trẻ bị ọc sữa, ba mẹ có thể hạn chế tình trạng ọc sữa lên mũi bằng những biện pháp như sau:

4.1 Cho bé bú với lượng phù hợp

Dạ dày trẻ sơ sinh còn nhỏ nên nếu cho bé bú quá nhiều trong một lần có thể khiến dạ dày bị căng và làm tăng nguy cơ trớ sữa. Đó là lý do gia đình nên cho bé bú theo nhu cầu, cũng như cần dừng lại ngay khi bé có các biểu hiện đã no như giảm hoặc ngừng mút, quay đầu, nhả núm vú hoặc trở nên thư giãn.

Không nên ép trẻ uống hết lượng sữa đã chuẩn bị nếu bé đã có dấu hiệu no. Hãy dựa vào độ tuổi, cân nặng, nhu cầu bé của bé để chuẩn bị lượng sữa thích hợp.

4.2 Đảm bảo tư thế bú đúng

Chỉnh lại tư thế bế bé khi cho bú là cách hiệu quả để ngăn chặn tình trạng ọc sữa lên mũi. Khi giữ cho đầu và thân bé thẳng, ổn định, nâng đỡ chắc chắn, bé sẽ dễ dàng phối hợp các động tác mút, nuốt và thở, giảm thiểu nguy cơ bị trào ngược sữa.

4.3 Giúp bé ợ hơi trong và sau cữ bú

Ợ hơi giúp giải phóng phần không khí mà trẻ có thể nuốt vào trong quá trình bú. Do đó, ở giữa cữ bú, ví dụ như khi chuyển bên ngực, hoặc là sau cữ bú, ba mẹ có thể vỗ ợ hơi để đẩy không khí ra khỏi dạ dày của bé.

>> Xem thêm: Mẹo trị ọc sữa cho trẻ sơ sinh đơn giản, hiệu quả

Tuy nhiên, không cần vỗ mạnh hoặc liên tục. Hãy đảm bảo luôn thao tác nhẹ nhàng để bé dễ chịu và luôn đảm bảo đầu, cổ của trẻ được nâng đỡ vững vàng.

4.4 Kiểm soát tốc độ dòng sữa khi bú bình

Nếu dòng sữa từ núm bình chảy quá nhanh, trẻ có thể phải nuốt liên tục, dễ nuốt nhiều không khí hoặc không kịp vừa nuốt vừa thở. Chính vì thế, ba mẹ cần điều chỉnh tốc độ dòng chảy của sữa vừa phải.

Ví dụ như chọn loại núm ti có lỗ nhỏ để kiểm soát tốc độ dòng sữa phù hợp với độ tuổi và khả năng bú của trẻ. Không nên tự ý sử dụng núm ti có lỗ lớn hơn với mục đích giúp bé bú nhanh và nhiều hơn.

4.5 Hạn chế rung lắc và vận động mạnh sau khi bú

Ngay sau khi bú, ba mẹ nên hạn chế các hoạt động khiến vùng bụng của bé bị tác động mạnh. Không nên tung, rung lắc, xốc hoặc thực hiện các thay đổi tư thế đột ngột. Chơi đùa mạnh ngay sau cữ bú cũng có thể khiến sữa dễ trào ngược.

4.6 Giữ bé thẳng khi còn thức sau cữ bú

Sau khi bú, nếu bé vẫn còn thức, ba mẹ có thể bế trẻ ở tư thế đứng thẳng và quan sát một lát. Đây là cách ngăn ngừa ọc sữa lên mũi, cũng như giúp ba mẹ phản ứng nhanh hơn nếu xảy ra tình trạng này. Ngay cả khi cho bé nằm ngủ, ba mẹ cũng phải chọn những tư thế khoa học để ngăn chặn tình trạng trào ngược sữa ra ngoài.

5. Khi nào trẻ ọc sữa lên mũi cần đi khám?

Nếu bé bị ọc sữa lên mũi và có những biểu hiện như sau, ba mẹ nên đưa bé tới gặp bác sĩ ngay lập tức.

• Bé ọc hoặc nôn nhiều lần, lượng nôn tăng dần
• Nôn thốc mạnh và thường xuyên xảy ra trong nhiều cữ bú
• Bé bỏ bú, bú kém hoặc không thể giữ được sữa
• Trẻ không tăng cân hoặc có dấu hiệu sụt cân
• Bụng chướng, đau hoặc trẻ quấy khóc bất thường
• Chất nôn có máu hoặc có màu xanh/vàng xanh
• Bé sốt, lừ đừ hoặc phản ứng kém hơn bình thường
• Trẻ có biểu hiện mất nước như tiểu ít, miệng khô, khóc ít nước mắt
• Ho, khò khè hoặc khó thở kéo dài sau khi ọc sữa

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị sặc sữa thở khò khè có sao không? Một số điều ba mẹ cần lưu ý

Đây là những chia sẻ để giúp ba mẹ biết trẻ sơ sinh ọc sữa lên mũi có sao không. Dù hiện tượng này có thể dễ gặp ở trẻ sơ sinh, nhưng để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm, ba mẹ cần phản ứng nhanh, cũng như chủ động ngăn ngừa ngay từ đầu. Vì thế ba mẹ tham khảo các biện pháp can thiệp, cũng như điều chỉnh thích hợp, để con trải qua cữ bú an toàn và phát triển khỏe mạnh.