Có nên để trẻ sơ sinh khóc tự nín? Giải đáp chi tiết cho ba mẹ

Tiếng khóc của bé luôn làm ba mẹ lo lắng. Nhưng có nhiều ý kiến truyền miệng cho rằng, không nên vội dỗ con, vì sẽ làm bé không biết tự lập. Vậy ba mẹ có nên để trẻ sơ sinh khóc tự tin không? Hãy cùng Moaz BéBé đi tìm lời giải đáp cho thắc mắc này nhé!

1. Có nên để trẻ sơ sinh khóc tự nín không?

Nhiều ba mẹ muốn con rèn luyện tính tự lập từ khi còn nhỏ, nên để bé khóc tự nín. Tuy nhiên, quan điểm này không chính xác với mọi trường hợp, nhất là với các bé mới ở giai đoạn sơ sinh.

>> Xem thêm: Khóc dạ đề là gì? Ba mẹ cần làm gì để xoa dịu bé

Đây là lúc các con chưa có khả năng tự điều chỉnh cảm xúc và chưa thể chủ động đáp ứng những nhu cầu cơ bản của mình. Khóc là cách để các bé thể hiện cảm xúc của mình, thậm chí còn là “lời cầu cứu” tới bố mẹ khi mệt mỏi, đau đớn, khó chịu, ….

Nếu ba mẹ có cách phản hồi phù hợp, sẽ giúp con cảm thấy an toàn và dần hình thành sự tin tưởng vào người chăm sóc. Ở giai đoạn đầu đời, khi ba mẹ ôm, vỗ về và đáp ứng nhu cầu của con theo cách đúng đắn, con sẽ hình thành mối quan hệ gắn bó với người chăm sóc, trở nên tự tin hơn.

Tuy nhiên, nếu như con chỉ vừa phát ra tiếng khóc, hoặc bất kỳ âm thanh nhỏ nào mà ba mẹ đã lập tức bế con lên dỗ dành, thì rất dễ dàng hình thành thói “quen hơi” và trở nên nhõng nhẽo. Nếu bé chỉ cựa quậy, rên nhẹ hoặc phát ra những âm thanh ngắn trong lúc ngủ, ba mẹ có thể quan sát một chút trước khi can thiệp.

2. Để trẻ sơ sinh khóc tự nín có phải là phương pháp Cry It Out?

Hiện nay có nhiều ba mẹ nhầm tưởng rằng Cry It Out là phương pháp để trẻ khóc rồi tự nín trong mọi trường hợp. Trên thực tế, đây vốn dĩ chỉ là một phương pháp luyện ngủ cho bé.

Cry It Out (CIO), được dịch ra là “hãy để bé khóc”, thực hiện theo nguyên tắc, đặt con xuống giường để ngủ và ba mẹ để con khóc tự nhiên một khoảng thời gian cụ thể trước khi vỗ về con. Nhờ hạn chế mức độ can thiệp trong khoảng thời gian nhất định, con dần học được cách tự ngủ.

Một số biến thể của phương pháp này cho phép ba mẹ kiểm tra và trấn an trẻ theo những khoảng thời gian định trước, trong khi những cách tiếp cận khác có mức độ can thiệp ít hơn. Vậy nên, CIO không có nghĩa là mặc kệ con khóc để tự nín.

Đặc biệt, trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời có nhu cầu chăm sóc khác với trẻ lớn hơn. Bé chưa có nhịp sinh hoạt ổn định, thường xuyên thức dậy để bú và vẫn cần người lớn hỗ trợ khi đói, khó chịu hoặc cần được trấn an.

Ba mẹ không nên sử dụng việc “để con khóc cho quen” như một cách xử lý mặc định đối với trẻ sơ sinh. Thay vào đó, hãy quan sát tín hiệu của con, kiểm tra những nhu cầu cơ bản và tạo môi trường ngủ an toàn, dễ chịu.

Nếu gia đình đang cân nhắc một phương pháp luyện ngủ cụ thể, đặc biệt khi trẻ còn rất nhỏ hoặc đang có vấn đề về sức khỏe, nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa để lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với độ tuổi và tình trạng của bé.

3. Cách xử lý khi trẻ sơ sinh khóc

>> Xem thêm: 12 mẹo chữa trẻ khóc đêm tâm linh hiệu quả

Khi trẻ bắt đầu khóc, ba mẹ muốn dỗ dành để con sớm ngừng khóc, nhưng không muốn làm con bị phụ thuộc hoàn toàn, hoặc trở nên nhõng nhẽo, đòi hỏi thì cần chú ý những cách xử lý sau đây:

• Kiểm tra xem bé có đói, tã có ướt hoặc bẩn, quần áo có quá chật, phòng có quá nóng hoặc lạnh hay không, vì đây là những nguyên nhân khá phổ biến khiến trẻ sơ sinh khó chịu và quấy khóc.
• Quan sát xem bé có buồn ngủ không, như dụi mắt, ngáp, quay mặt đi, giảm tương tác hoặc bắt đầu cáu gắt. Lúc này ba mẹ cần đưa bé đến nơi ngủ có điều kiện thoải mái, như nhiệt độ, độ ẩm, sự yên tĩnh, ….
• Kiểm tra xem bé bú xong có khó chịu không, đã đủ no chưa, đồng thời tiến hành vỗ ợ hơi, …
• Trấn an bé bằng giọng nói và tiếp xúc nhẹ nhàng như ôm hoặc vỗ về để bé cảm thấy an toàn hơn.

Nếu trẻ vẫn khóc dai dẳng dù đã được đáp ứng những nhu cầu cơ bản, ba mẹ cần quan sát các dấu hiệu bất thường. Ví dụ như bé có bị sốt, khó thở, tím tái, nôn nhiều, bỏ bú, lừ đừ, co giật, đau đớn hay không, … Nếu có, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

4. 7 cách giúp trẻ sơ sinh bớt khóc và dễ ngủ hơn

Con khóc làm ba mẹ lo lắng, nên muốn tìm những cách để con bớt khóc và dễ ngủ hơn. Vậy thì ba mẹ có thể áp dụng một số cách như sau:

4.1 Nhận biết sớm dấu hiệu buồn ngủ

Đừng bỏ lỡ khung giờ buồn ngủ của bé, vì nếu qua thời điểm vàng mà chưa được  ngủ, bé sẽ trở nên cáu gắt, khóc liên tục, khó dỗ và mất nhiều thời gian hơn để đi vào giấc ngủ. Vì thế, ba mẹ cần sớm nhận biết những dấu hiệu buồn ngủ của bé như: ngáp, dụi mắt, nhìn lơ đãng, quay mặt khỏi kích thích, giảm tương tác hoặc bắt đầu quấy.

4.2 Xây dựng trình tự ngủ ổn định

Giúp bé xây dựng một quá trình các bước chuẩn bị đi vào giấc ngủ cố định. Ví dụ như thay tã, cho bé bú, vỗ ợ hơi, giảm ánh sáng, ôm bé một lúc rồi đặt con xuống ngủ.

Hoặc sử dụng máy tạo tiếng ồn trắng, chọn những âm thanh thích hợp, rồi bật khi đặt bé xuống giường. Như vậy bé sẽ trải qua các hoạt động được lặp lại liên tục, dần dần sẽ nhận ra rằng đâu là thời điểm cần nghỉ ngơi.

4.3 Giữ phòng ngủ yên tĩnh, dễ chịu

Khi tạo không gian phòng ngủ yên tĩnh, dễ chịu sẽ giúp bé nhanh chóng thư giãn, đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn. Vậy nên ba mẹ cần chú ý các yếu tố như tính thông thoáng, nhiệt độ dễ chịu và hạn chế ánh sáng hoặc âm thanh quá mạnh.

Gia đình cũng không nhất thiết phải tạo sự im ắng hoàn toàn, vì rất khó duy trì, lại có thể khiến bé thấy bất an hơn. Có thể dùng máy tạo tiếng ồn trắng để bật những âm thanh tự nhiên, tiếng tim đập, tiếng bú sữa, … sẽ giúp bé cảm thấy an tâm và ngủ ngon.

Đồng thời dùng nhiệt ẩm kế để dễ dàng cân bằng độ ẩm cùng nhiệt độ trong phòng ở mức lý tưởng hơn. Bé sẽ cảm thấy dễ chịu, nhanh ngủ ngon. Ngoài ra kết hợp đèn ngủ ánh sáng dịu nhẹ, để bé yên tâm, cũng như định hình thời điểm nghỉ ngơi.

4.4 Đảm bảo bé không đói hoặc quá no

Bé quá đói hoặc quá no đều sẽ khó chịu và quấy khóc. Vậy nên ba mẹ cần theo dõi các tín hiệu cơ thể của bé để cho con bú vừa phải.

Ví dụ như quay đầu tìm ti, đưa tay lên miệng, chóp chép môi hoặc trở nên tỉnh táo và kích động hơn chứng tỏ đang đói. Nhưng nếu quay đầu khỏi ngực mẹ, bực bội, ợ hơi, … thì có thể đã no.

4.5 Vỗ ợ hơi và kiểm tra sự khó chịu sau bú

Trong quá trình bú, trẻ có thể nuốt phải một lượng không khí nhất định. Vì thế, để bé dễ chịu hơn sau khi bú, không bị đầy bụng, dẫn đến khó chịu và khóc nhiều thì ba mẹ cần giữ bé ở tư thế thẳng và hỗ trợ ợ hơi.

Khi cho trẻ bú bình, ba mẹ cũng nên chú ý đến tư thế bú, tốc độ dòng sữa và cách giữ bình. Núm ti có dòng chảy quá nhanh hoặc quá chậm đều có thể khiến một số bé khó chịu trong lúc bú.

4.6 Ôm, ru hoặc vỗ nhẹ khi bé cần

Ôm và trấn an khi con khóc không phải là chiều hư bé. Thực chất, đối với trẻ sơ sinh, sự tiếp xúc nhẹ nhàng của ba mẹ sẽ giúp con cảm thấy an toàn và bình tĩnh hơn.

Ba mẹ có thể bế bé, nói chuyện bằng giọng nhỏ, hát ru hoặc vỗ nhẹ theo nhịp đều. Không cần phải rung lắc mạnh hoặc liên tục thay đổi cách dỗ khi trẻ chưa kịp phản ứng.

Nếu cảm thấy quá mệt hoặc căng thẳng vì tiếng khóc kéo dài, ba mẹ nên đặt trẻ ở một nơi ngủ an toàn, rời khỏi khu vực hiện tại trong thời gian ngắn để lấy lại bình tĩnh và nhờ người thân hỗ trợ nếu có thể.

4.7 Cho bé ngủ ở tư thế an toàn

Ba mẹ có thể đặt bé nằm ngửa trên một bề mặt ngủ chắc, phẳng và không nghiêng. Khu vực ngủ của bé nên được giữ thông thoáng, không có gối, chăn dày, thú bông, đệm mềm hoặc các vật dụng có thể che mặt trẻ. Ba mẹ cũng nên tránh để trẻ ngủ trên ghế sofa, ghế bành chật chội, hay những nơi  không được thiết kế cho bé ngủ.

5. Những sai lầm ba mẹ nên tránh khi trẻ khóc

Để tránh làm con khóc kiệt sức, cảm thấy sợ hãi, ba mẹ cần tránh phạm phải những sai lầm như sau:

>> Xem thêm: Trẻ quấy khóc khi bú bình: Nguyên nhân & cách khắc phục hiệu quả

• Cố tình bỏ mặc con khóc trong thời gian dài, khiến con mệt mỏi và sợ hãi.
• Rung hoặc lắc để dỗ bé nín, có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho não và cơ thể của bé.
• Cho trẻ bú ngay trong mọi tình huống mà không xem xét các dấu hiệu khác, ví dụ như đang quá nóng, buồn ngủ, ướt tã, …
• Đặt trẻ nằm sấp hoặc sử dụng gối, chăn, vật chặn xung quanh.
• Chọn không gian ngủ không lý tưởng, quá nóng, quá lạnh, hoặc không khí bị khô, hay quá ồn ào, …. làm bé khó ngủ và quấy khóc.

>> Xem thêm: Giải mã 5 tiếng khóc của trẻ sơ sinh: Bố mẹ ơi, con đang nói điều gì?

Ba mẹ không nên để trẻ sơ sinh khóc tự nín trong mọi trường hợp. Cách áp dụng cứng nhắc này sẽ làm cho bé bất an, sợ hãi và kiệt sức. Hãy chú ý mọi dấu hiệu quả bé trước khi dỗ con hoặc để con tự quen thuộc, giúp bé nhận được sự trợ giúp hiệu quả, có thể rèn luyện tính tự lập mà không sợ hãi điều gì.