10 mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài an toàn, hiệu quả

Khi bé khó đi tiêu, hoặc đi ngoài ít hơn bình thường luôn khiến ba mẹ lo lắng và muốn khắc phục. Vì thế, từ xưa đến nay đã có nhiều mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài dễ dàng và giúp hệ tiêu hóa ổn định, được truyền miệng rộng rãi. Vậy những mẹo đó được thực hiện như thế nào và phương pháp nào được đảm bảo an toàn?

1. Vì sao trẻ sơ sinh khó đi ngoài?

Trẻ sơ sinh có hệ tiêu hóa còn non nớt nên việc đi ngoài đôi khi chưa diễn ra đều đặn như người lớn. Nhiều bé phải rặn đỏ mặt, cong người nhưng vẫn chưa thể đi ngoài ngay, khiến ba mẹ lo lắng.

>> Xem thêm: Những điều cần biết về giãn ruột sinh lý ở trẻ sơ sinh

Một trong những nguyên nhân phổ biến là hệ cơ bụng và cơ sàn chậu của trẻ chưa phối hợp nhịp nhàng. Bé vẫn chưa biết cách vừa tăng áp lực ổ bụng vừa thả lỏng hậu môn để đẩy phân ra ngoài.

Bên cạnh đó, cách gia đình cho bé bú sữa cũng ảnh hưởng đến số lần đi ngoài của trẻ. Thông thường, trẻ bú sữa công thức thường có nguy cơ táo bón cao hơn trẻ bú mẹ do sữa tiêu hóa chậm hơn. Hoặc là do ba mẹ pha sữa chưa đúng tỷ lệ hoặc thay đổi loại sữa đột ngột, khiến hệ tiêu hóa chưa kịp thích nghi, dẫn đến bé có thể đi ngoài khó khăn hơn bình thường.

Ngoài ra, nếu trẻ mắc các bệnh lý về tiêu hóa hoặc dị ứng với thành phần trong sữa, bé có thể xuất hiện tình trạng táo bón. Trong trường hợp như vậy, ba mẹ cần phải đưa bé đến gặp bác sĩ để được thăm khám và xác định nguyên nhân chính xác.

2. Mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài có hiệu quả không?

Từ xưa đã có nhiều gia đình áp dụng các mẹo dân gian, để hỗ trợ trẻ đi ngoài dễ dàng hơn. Cách thực hiện thì rất đa dạng, từ dùng những loại lá thảo dược, đến các tác động lên cơ thể bé đều được cho là sẽ giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn và truyền tai nhau.

Tuy nhiên những phương pháp được đánh giá có cơ sở khoa học thì khá ít. Ví dụ như xoa bụng, tập đạp xe hay tắm nước ấm khá an toàn khi thực hiện đúng cách.

Các mẹo này chủ yếu giúp kích thích nhu động ruột, thư giãn cơ bụng và tạo cảm giác dễ chịu cho trẻ. Vì vậy, chúng có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng khó đi ngoài ở những bé khỏe mạnh, không đi kèm các vấn đề bất thường.

Nhưng có một số cách chưa có kiểm chứng khoa học như là dùng mật ong bôi hậu môn, ngoáy hậu môn bằng tăm bông hoặc cho trẻ uống nước lá khi chưa đủ tuổi đều có thể gây hại. Ba mẹ không nên lạm dụng mà cần cần đưa bé đi khám, để xác định đúng nguyên nhân, giúp việc điều trị an toàn và hiệu quả hơn.

3. 10 mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài an toàn

Dưới đây là 10 mẹo dân gian phổ biến và có hiệu quả, cũng như an toàn cho các bé mà ba mẹ có thể áp dụng:

3.1 Massage bụng theo chiều kim đồng hồ

Trước đây ông bà ta thường truyền nhau cách xoa bóp bụng bé nhẹ nhàng để giúp bé đi ngoài dễ dàng hơn. Đây là một trong những cách đơn giản giúp kích thích nhu động ruột. Ba mẹ chỉ cần đặt lòng bàn tay lên bụng bé và xoa nhẹ theo chiều kim đồng hồ trong khoảng 3 – 5 phút.

Nên thực hiện khi bé đang tỉnh táo và cách cữ bú khoảng 30 phút. Thao tác nhẹ nhàng sẽ giúp bé thư giãn và hỗ trợ quá trình tiêu hóa tốt hơn. Và nếu có thể, ba mẹ tham khảo các bài tập xoa bóp, massage do chuyên gia thực hiện, để đạt hiệu quả tốt nhất.

3.2 Bài tập đạp xe cho chân

Ba mẹ có thể nhẹ nhàng cầm hai chân bé và thực hiện động tác giống như đang đạp xe. Cử động này giúp tăng áp lực nhẹ lên ổ bụng và hỗ trợ đẩy hơi trong ruột ra ngoài.

Mỗi lần tập khoảng 1 – 2 phút là phù hợp. Nếu bé tỏ ra khó chịu hoặc quấy khóc, ba mẹ nên dừng lại và thử vào thời điểm khác.

3.3 Cho trẻ nằm sấp khi thức và có người giám sát

Một mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài dễ dàng hơn là để bé nằm sấp. Nằm sấp trong thời gian ngắn khi bé thức tạo áp lực tự nhiên lên vùng bụng, từ đó hỗ trợ hoạt động của đường ruột, giúp bé đi ngoài dễ hơn.

Tuy nhiên, ba mẹ cần luôn ở bên cạnh để quan sát bé trong suốt quá trình này. Ngoài ra, không nên để trẻ nằm sấp khi ngủ vì có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn.

3.4 Tắm nước ấm giúp trẻ thư giãn

Nước ấm giúp các cơ của trẻ được thư giãn và tạo cảm giác dễ chịu. Sau khi tắm, nhiều bé cũng đi ngoài thuận lợi hơn do cơ bụng và cơ hậu môn được thả lỏng.

Ba mẹ lưu ý là nên duy trì nhiệt độ nước phù hợp và không tắm quá lâu. Sau khi tắm có thể kết hợp massage bụng để tăng hiệu quả.

3.5 Bế trẻ đúng tư thế hỗ trợ đi ngoài

Thay đổi tư thế đi ngoài cũng giúp bé dễ rặn hơn, nên có thể bế bé sao cho đầu gối hơi co về phía bụng, tạo tư thế tương tự như khi ngồi xổm. Tư thế này giúp trực tràng thẳng hơn và hỗ trợ phân di chuyển dễ dàng. Tuy nhiên, cần bế nhẹ nhàng và quan sát biểu cảm để chắc chắn bé luôn cảm thấy thoải mái.

3.6 Cho trẻ bú đúng và đủ cữ

Sữa có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa, tần suất và mức độ dễ dàng khi đi ngoài. Cho nên ba mẹ cần cho bé đủ lượng sữa cần thiết của mỗi bé. Trường hợp dùng sữa công thức, phải pha đúng chuẩn nhiệt độ, lắc sữa đều, tránh làm vón cục để bé dễ tiêu hóa và dễ đi ngoài hơn.

3.7 Điều chỉnh chế độ ăn của mẹ

Nếu trẻ bú mẹ hoàn toàn, chế độ dinh dưỡng của mẹ cũng góp phần ảnh hưởng đến chất lượng sữa. Mẹ nên ăn đa dạng thực phẩm, tăng rau xanh, trái cây và uống đủ nước mỗi ngày.

Khi mẹ có chế độ ăn cân bằng sẽ giúp nguồn sữa ổn định hơn. Nhờ vậy sữa của mẹ vừa đủ chất, vừa giúp hệ tiêu hóa của bé hoạt động hiệu quả, từ đó giúp bé dễ đi ngoài hơn.

3.8 Kiểm tra loại sữa công thức đang sử dụng

Khi bé chuyển sang sữa công thức mới, có thể chưa thích nghi được nên xuất hiện tình trạng táo bón. Do đó ba mẹ có thể theo dõi thêm để xem bé có phù hợp không. Nếu táo bón kéo dài hoặc tần suất đi ngoài giảm quá nhiều thì nên trao đổi lại với bác sĩ. Và tốt nhất là không nên tự ý thay đổi nhiều loại sữa liên tục vì có thể khiến hệ tiêu hóa của bé rối loạn hơn.

3.9 Giúp trẻ thư giãn, giảm căng thẳng

Dù còn rất nhỏ, trẻ sơ sinh vẫn có thể cảm nhận được sự căng thẳng từ môi trường xung quanh. Khi bé khó chịu hoặc quấy khóc kéo dài, hoạt động tiêu hóa cũng có thể bị ảnh hưởng.

Ba mẹ nên ôm ấp, trò chuyện nhẹ nhàng và tạo không gian yên tĩnh cho bé. Khi bé giữ tinh thần thoải mái, hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn.

3.10 Theo dõi thời gian và đặc điểm phân của trẻ

Ba mẹ nên ghi nhớ số lần đi ngoài, màu sắc và tính chất phân của bé, để dễ phát hiện những thay đổi bất thường và kịp thời đưa bé đi khám khi cần. Ngoài ra cũng cần chú ý đến khả năng bú, cân nặng và tinh thần của bé để đánh giá.

4. Cách phòng ngừa táo bón ở trẻ sơ sinh

Dù có thể áp dụng một số mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài dễ dàng hơn, nhưng biện pháp tốt nhất là chủ động phòng ngừa, để con có hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Và ba mẹ nên ưu tiên nuôi con bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu nếu có thể, vì sữa mẹ giúp trẻ tiêu hóa dễ dàng hơn, cũng như là nguồn dinh dưỡng tối ưu dành cho trẻ sơ sinh.

Nếu bé dùng sữa công thức, hãy pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, vì pha quá đặc có thể làm tăng nguy cơ táo bón và ảnh hưởng đến khả năng hấp thu của trẻ. Còn nếu pha quá loãng, bé sẽ không thể hấp thu được những chất dinh dưỡng cần thiết, lại còn dễ bị tiêu chảy, ảnh hưởng đường ruột và sức khỏe.

Do đó, ba mẹ có thể dùng những thiết bị chuyên dụng trong quá trình pha sữa, như là máy lắc sữa, hoặc máy hâm lắc sữa tích hợp, để pha sữa chuẩn nhiệt độ, không bị vón cục, không có bọt khí. Từ đó giúp hệ tiêu hóa của bé làm việc ổn định, không gặp nhiều áp lực và dễ đi ngoài hơn.

Ba mẹ cũng cần duy trì thói quen vệ sinh bình sữa và các dụng cụ pha sữa sạch sẽ. Đây là cách hạn chế vi khuẩn xâm nhập và bảo vệ hệ tiêu hóa còn non yếu của bé. Có thể chủ động dùng những thiết bị đa năng như rửa – tiệt trùng – sấy khô – bảo quản bình sữa.

Nhờ vậy bình sữa không bị bám cặn, lại được loại bỏ vi khuẩn gây hại, khô ráo hoàn toàn, không dễ bị ẩm mốc. Và bình sữa luôn được bảo quản sạch sẽ sẽ sẵn sàng cho ba mẹ sử dụng ngay khi tới cữ bú của bé.

Ngoài ra, hãy thường xuyên theo dõi cân nặng, số lần đi ngoài và tình trạng bú của trẻ. Những thay đổi nhỏ nếu được phát hiện sớm sẽ giúp ba mẹ có biện pháp xử lý hiệu quả hơn.

5. Một số lưu ý khi áp dụng mẹo dân gian giúp trẻ đi ngoài hiệu quả

Các mẹo dân gian trên chỉ là biện pháp hỗ trợ trong những trường hợp trẻ khỏe mạnh và không có dấu hiệu bệnh lý. Nếu bé bị táo bón kéo dài hoặc có biểu hiện bất thường, ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Ba mẹ phải ghi nhớ, không nên tự ý sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc bơm hậu môn hoặc các loại thảo dược khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Những phương pháp này có thể gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa còn rất nhạy cảm của trẻ sơ sinh.

Ngoài ra, gia đình cũng nên tránh các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng, vì có nguy cơ gây tổn thương, nhiễm khuẩn cho trẻ sơ sinh. Đồng thời, hãy luôn luôn theo dõi mọi sự thay đổi nhỏ của bé, để nhanh chóng phát hiện hệ tiêu hóa của bé đang gặp vấn đề và kịp thời xử lý.

Trên đây là những mẹo dân gian giúp trẻ sơ sinh đi ngoài, hỗ trợ cải thiện tình trạng khó đi tiêu của bé. Những giải pháp này đơn giản và dễ thực hiện tại nhà, nhưng không thể lạm dụng hay quá phụ thuộc trong trường hợp bé đã bị táo bón kéo dài. Nếu tình trạng táo bón kéo dài, kèm theo các dấu hiệu như bỏ bú, nôn ói, bụng chướng hoặc phân có máu, hãy đưa trẻ đến bác sĩ để được kiểm tra và điều trị kịp thời, đảm bảo bé phát triển khỏe mạnh ngay từ những năm tháng đầu đời.