Tại sao trẻ sơ sinh dễ nhiễm khuẩn đường ruột?

Trẻ sơ sinh rất dễ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, đặc biệt là nhiễm khuẩn đường ruột. Tình trạng nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh không chỉ gây khó chịu, quấy khóc mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và sự phát triển toàn diện của bé. Vì thế, ba mẹ rất muốn xác định tại sao trẻ sơ sinh dễ nhiễm khuẩn đường ruột, để chủ động bảo vệ sức khỏe cho con ngay từ sớm.

1. Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh là gì?

Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh là tình trạng hệ tiêu hóa của bé bị tấn công bởi vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng gây hại. Các tác nhân này xâm nhập vào cơ thể thông qua đường ăn uống, đồ dùng không đảm bảo vệ sinh hoặc tiếp xúc với nguồn bệnh từ môi trường xung quanh.

>> Xem thêm: Sự khác biệt miễn dịch giữa trẻ bú mẹ hoàn toàn và bú sữa công thức

Khi bị nhiễm khuẩn đường ruột, trẻ thường xuất hiện các biểu hiện như tiêu chảy, nôn ói, đầy bụng, quấy khóc, bỏ bú hoặc sốt. Với trẻ sơ sinh, tình trạng này có thể diễn tiến nhanh hơn người lớn do cơ thể bé dễ mất nước và sức đề kháng còn yếu.

Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, nhiễm khuẩn đường ruột có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ như suy dinh dưỡng, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Đây là lý do các chuyên gia nhi khoa luôn khuyến khích phụ huynh đặc biệt chú trọng đến vấn đề vệ sinh trong quá trình chăm sóc để chủ động phòng tránh nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh.

2. Nguyên nhân tại sao trẻ sơ sinh dễ nhiễm khuẩn đường ruột?

Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh dễ mắc các bệnh về đường ruột hơn so với người lớn. Trong đó, phần lớn đến từ hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và môi trường sinh hoạt hằng ngày của bé.

>> Xem thêm: Bí quyết phòng bệnh giao mùa cho trẻ đơn giản mà hiệu quả

2.1 Hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu

Trẻ sơ sinh chưa có hệ miễn dịch hoàn chỉnh như người trưởng thành. Khả năng chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh còn hạn chế nên bé rất dễ bị nhiễm khuẩn khi tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Đặc biệt, trong những tháng đầu đời, trẻ phụ thuộc nhiều vào kháng thể từ sữa mẹ để tăng cường đề kháng. Nếu bé không được bú mẹ đầy đủ hoặc sức khỏe yếu, nguy cơ mắc các bệnh đường ruột sẽ cao hơn.

Ngoài ra, hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh cũng chưa phát triển hoàn thiện, niêm mạc ruột còn nhạy cảm nên vi khuẩn dễ xâm nhập và gây bệnh. Nếu bé vô tình tiếp xúc với bất kỳ vật không đảm bảo vệ sinh, hay là bú phải sữa chứa vi khuẩn đều rất dễ nhiễm khuẩn đường ruột.

2.2 Bình sữa và vật dụng ăn uống không được tiệt trùng kỹ

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ sơ sinh bị nhiễm khuẩn đường ruột. Bình sữa, núm ti, thìa ăn dặm hoặc đồ chơi nếu không được vệ sinh và tiệt trùng đúng cách sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi.

Nhiều phụ huynh chỉ rửa bình bằng nước thông thường mà chưa thực sự loại bỏ được vi khuẩn bám bên trong. Sau một thời gian sử dụng, cặn sữa và độ ẩm tích tụ có thể tạo điều kiện cho nấm mốc và vi khuẩn phát triển mạnh.

Khi bé sử dụng những vật dụng này hằng ngày, vi khuẩn dễ dàng theo đường ăn uống đi vào cơ thể và gây rối loạn tiêu hóa. Chính vì thế ba mẹ nên sử dụng những thiết bị hỗ trợ tiệt trùng và sấy khô bình sữa, loại bỏ vi khuẩn hiệu quả mà không cần dùng hóa chất.  Nhờ vậy góp phần bảo vệ hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ sơ sinh.

>> Xem thêm: Những loại vi khuẩn thường có trong bình sữa trẻ sơ sinh

2.3 Người chăm sóc chưa đảm bảo vệ sinh tay sạch sẽ

Trẻ sơ sinh thường xuyên được bế bồng, chăm sóc và tiếp xúc trực tiếp với người lớn. Nếu bố mẹ hoặc người chăm trẻ không rửa tay sạch trước khi pha sữa, cho bé ăn hoặc thay tã, vi khuẩn rất dễ lây sang trẻ.

Bàn tay là nơi tiếp xúc với rất nhiều đồ vật trong ngày nên có thể chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh mà mắt thường không nhìn thấy được. Đây là con đường lây nhiễm phổ biến nhưng thường bị nhiều người xem nhẹ.

2.4 Nguồn nước và thực phẩm không đảm bảo

Đối với trẻ bú ngoài hoặc bắt đầu ăn dặm, nguồn nước pha sữa và thực phẩm đóng vai trò rất quan trọng. Nếu nước không được đun sôi kỹ hoặc thực phẩm chế biến không hợp vệ sinh, trẻ dễ bị nhiễm khuẩn đường ruột.

Một số loại vi khuẩn có thể tồn tại trong nước hoặc thực phẩm chưa nấu chín kỹ, sau đó xâm nhập vào hệ tiêu hóa của bé và gây bệnh. Chưa kể, sau đó sữa cũng phải bảo quản đúng cách để tránh làm cho vi khuẩn phát triển nhanh chóng, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm.

2.5 Môi trường sống nhiều vi khuẩn

Trẻ sơ sinh có thói quen chạm tay vào nhiều đồ vật xung quanh rồi đưa lên miệng. Nếu không gian sống không được vệ sinh thường xuyên, vi khuẩn và virus có thể tồn tại trên bề mặt đồ chơi, chăn gối hoặc vật dụng cá nhân của bé.

Đây cũng là lý do phụ huynh cần giữ môi trường sinh hoạt sạch sẽ và thường xuyên khử khuẩn các vật dụng mà trẻ tiếp xúc mỗi ngày.

3. Các loại vi khuẩn và virus thường gặp

Có nhiều loại vi khuẩn và virus gây nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh, trong đó phổ biến nhất là Rotavirus. Đây là tác nhân hàng đầu gây tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ với khả năng lây lan rất nhanh.

• Ngoài Rotavirus, vi khuẩn E.coli cũng thường gây rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy ở trẻ sơ sinh nếu bé sử dụng thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm khuẩn.
• Salmonella là một loại vi khuẩn khác có thể tồn tại trong thực phẩm không đảm bảo vệ sinh và gây đau bụng, sốt hoặc tiêu chảy kéo dài ở trẻ nhỏ.
• Bên cạnh đó, Norovirus cũng là loại virus dễ lây qua tiếp xúc tay hoặc đồ dùng nhiễm bẩn. Trẻ sơ sinh với sức đề kháng yếu thường dễ mắc bệnh hơn nếu môi trường sống không được vệ sinh đúng cách.

4. Dấu hiệu nhận biết trẻ sơ sinh bị nhiễm khuẩn đường ruột

Nhiễm khuẩn đường ruột ở trẻ sơ sinh thường có những biểu hiện khá rõ ràng nếu bố mẹ chú ý theo dõi.

• Dấu hiệu phổ biến nhất là tiêu chảy nhiều lần trong ngày. Phân của bé có thể loãng, nhiều nước, có mùi bất thường hoặc lẫn chất nhầy.
• Ngoài ra, trẻ có thể bị nôn ói, bú kém hoặc bỏ bú do cảm thấy khó chịu trong bụng. Một số bé thường quấy khóc nhiều, ngủ không yên giấc và hay co chân vì đau bụng.
• Trong nhiều trường hợp, trẻ còn bị sốt nhẹ hoặc sốt cao tùy theo mức độ nhiễm khuẩn. Nếu tình trạng kéo dài, bé dễ bị mất nước với các biểu hiện như môi khô, mắt trũng, ít đi tiểu hoặc mệt mỏi bất thường.

Khi thấy trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm khuẩn đường ruột, phụ huynh nên đưa bé đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

5. Cách phòng ngừa nhiễm khuẩn đường ruột cho trẻ sơ sinh

Phòng bệnh luôn là giải pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh. Chỉ cần duy trì các thói quen chăm sóc sạch sẽ và khoa học, bố mẹ có thể giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn cho bé.

5.1 Vệ sinh và tiệt trùng bình sữa thường xuyên

Bình sữa, núm ti và các vật dụng ăn uống của trẻ cần được vệ sinh sạch sau mỗi lần sử dụng. Sau khi rửa, phụ huynh nên tiệt trùng kỹ để loại bỏ vi khuẩn còn sót lại.

Để đảm bảo hiệu quả tiệt trùng, ba mẹ nên sử dụng những thiết bị hiện đại, tích hợp khử khuẩn, sấy khô và bảo quản. Như vậy vừa giúp ba mẹ đảm bảo bình sữa đã được loại bỏ vi khuẩn, không còn hơi ẩm để tạo cơ hội cho vi khuẩn sinh sôi, lại được bảo quản an toàn trong thời gian dài, khi cần sử dụng thì lấy ra dùng ngay.

Ví dụ như Máy tiệt trùng sấy khô UVC – ION Moaz BéBé MB – 123 là một giải pháp đang được nhiều gia đình Việt Nam tin tưởng. Sản phẩm ứng dụng công nghệ UVC kết hợp ION giúp tiệt trùng hiệu quả các vật dụng của trẻ, đồng thời sấy khô nhanh chóng nhằm hạn chế ẩm mốc và vi khuẩn phát triển.

Thiết kế tiện lợi và thao tác đơn giản cũng giúp bố mẹ tiết kiệm đáng kể thời gian trong quá trình chăm sóc trẻ sơ sinh mỗi ngày. Máy tiệt trùng bình sữa bằng công nghệ đèn kép UVC + UVA, vừa loại bỏ vi khuẩn vừa ngăn chặn tái sinh. Đồng thời dùng chế độ sấy gió kép để giúp bình sữa khô cong tức thì.

5.2 Rửa tay sạch trước khi chăm sóc bé

Bố mẹ và người chăm trẻ cần tập thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi pha sữa, cho bé ăn hoặc bế bé. Ngoài ra, nên giữ móng tay sạch sẽ và hạn chế tiếp xúc với trẻ khi đang mắc các bệnh truyền nhiễm. Đây là điều đơn giản nhưng có vai trò rất quan trọng trong việc ngăn ngừa vi khuẩn lây truyền sang trẻ sơ sinh.

5.3 Cho trẻ bú mẹ đầy đủ

Sữa mẹ chứa nhiều kháng thể tự nhiên giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ sơ sinh. Những bé được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu thường có nguy cơ mắc bệnh đường ruột thấp hơn. Ngoài ra, sữa mẹ còn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn cho trẻ nhỏ.

5.4 Giữ môi trường sống sạch sẽ

Không gian sinh hoạt của bé cần được vệ sinh thường xuyên để hạn chế vi khuẩn tích tụ. Chăn ga, đồ chơi và vật dụng cá nhân nên được làm sạch định kỳ.

Phụ huynh cũng nên hạn chế để quá nhiều người tiếp xúc với trẻ sơ sinh trong giai đoạn đầu đời nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh.

5.5 Đảm bảo nguồn nước và thực phẩm an toàn

Nước dùng để pha sữa cần được đun sôi đúng cách. Đối với trẻ ăn dặm, thực phẩm phải được chế biến sạch sẽ và bảo quản hợp vệ sinh. Không nên sử dụng sữa đã pha quá lâu hoặc thức ăn để qua đêm vì đây là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

>> Xem thêm: Bật mí 10 mẹo dân gian chữa nôn trớ ở trẻ sơ sinh hiệu quả tại nhà

Tại sao trẻ sơ sinh dễ nhiễm khuẩn đường ruột? Đây là câu hỏi khiến nhiều bố mẹ lo lắng, bởi hệ miễn dịch của bé còn non yếu và dễ bị tác động bởi vi khuẩn từ môi trường xung quanh. Tuy nhiên, tình trạng này hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu bố mẹ chú trọng vệ sinh và chăm sóc đúng cách. Bên cạnh việc giữ môi trường sống sạch sẽ, sử dụng các thiết bị hỗ trợ như Máy tiệt trùng sấy khô UVC – ION Moaz BéBé MB – 123 sẽ giúp hạn chế vi khuẩn bám trên đồ dùng của bé. Khi được chăm sóc trong điều kiện an toàn, khoa học, trẻ sẽ có nền tảng sức khỏe tốt hơn để phát triển toàn diện ngay từ những năm đầu đời.