Trẻ sơ sinh đi ngoài ngày mấy lần là bình thường?

Rất nhiều ba mẹ băn khoăn về việc: Trẻ sơ sinh đi ngoài ngày mấy lần là bình thường và khỏe mạnh. Bởi các ba mẹ hiểu rằng, theo dõi số lần đi ngoài cùng với tính chất phân của bé là cách để nhận biết hệ tiêu hóa con đang hoạt động tốt hay không. Vậy số lần đi ngoài bình thường của trẻ sơ sinh là bao nhiêu? Ba mẹ hãy cùng Moaz BéBé tìm hiểu nhé!

1. Bình thường trẻ sơ sinh đi ngoài ngày mấy lần?

Số lần đi ngoài của trẻ sơ sinh không giống nhau ở mỗi bé và thường thay đổi theo độ tuổi cũng như nguồn dinh dưỡng. Ngoài số lần đi ngoài, cha mẹ cũng nên quan sát màu sắc, mùi và kết cấu phân để đánh giá sức khỏe hệ tiêu hóa của trẻ.

• Trong 24 giờ đầu sau sinh: Hầu hết trẻ sẽ đi ngoài 1–2 lần phân su. Phân su có màu xanh đen, sệt, dính và hầu như không có mùi. Giai đoạn đi phân su thường kéo dài khoảng 2–3 ngày, sau đó phân sẽ chuyển sang màu vàng hoặc vàng xanh.
• Trẻ bú mẹ hoàn toàn: Trong 6 tuần đầu, bé thường đi ngoài 3–8 lần/ngày, một số trẻ có thể đi tới 10–12 lần/ngày, gần như sau mỗi cữ bú. Phân thường có màu vàng tươi, mềm hoặc hơi lỏng, có dạng hoa cà hoa cải (lợn cợn như những hạt nhỏ), đây là đặc điểm hoàn toàn bình thường ở trẻ bú mẹ. Sau 6 tuần tuổi, số lần đi ngoài có thể giảm xuống còn 1 lần/ngày, 1 lần/2–3 ngày, thậm chí 5–7 ngày mới đi một lần. Nếu phân vẫn mềm, bé bú tốt và tăng cân đều thì cha mẹ không cần quá lo lắng.
• Trẻ bú sữa công thức: Thường đi ngoài 1–4 lần/ngày. Phân có màu vàng nâu hoặc nâu nhạt, đặc hơn, thành khuôn hơn và có mùi rõ hơn so với trẻ bú mẹ. Một số bé có thể đi 1 lần/ngày hoặc 1 lần/2 ngày nếu phân vẫn mềm và trẻ không có biểu hiện khó chịu.

2. Trẻ sơ sinh đi ngoài 10 lần một ngày có sao không?

Đối với các bé sơ sinh đang bú sữa mẹ, đi ngoài 10 lần một ngày mà vẫn khỏe mạnh, tăng cân tốt, không bị sốt, không nôn thì hoàn toàn bình thường. Phân của các bé sẽ có màu vàng, mềm hoặc hơi lỏng nhưng không toàn nước. Đó là bởi vì sữa mẹ dễ tiêu hóa, cũng như do phản dạ dày – đại tràng ở trẻ sơ sinh khiến bé có nhu cầu đi ngoài ngay sau khi bú.

Nhưng các bé bú sữa công thức thì thường đi ngoài ít hơn. Do đó ba mẹ theo dõi các biểu hiện đi kèm của bé. Nếu như bé đi ngoài nhiều lần, phân toàn nước, tia mạnh, xuất hiện máu hoặc nhiều chất nhầy, bé bỏ bú, quấy khóc liên tục, có dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít, sốt hoặc nôn nhiều, … thì nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay.

3. Trẻ bú mẹ và trẻ bú sữa công thức đi ngoài có khác nhau không?

Không chỉ số lần đi ngoài mà màu sắc và kết cấu phân của bé bú sữa mẹ cùng bú sữa công thức cũng có sự khác biệt nhất định. Ba mẹ sẽ dễ dàng nhận thấy:

• Trẻ bú mẹ thường đi ngoài nhiều lần hơn do sữa mẹ chứa các thành phần dễ tiêu hóa và được hấp thu nhanh. Phân của trẻ bú mẹ thường có màu vàng mù tạt, hơi sệt, có thể lợn cợn như hạt cải và mùi chua nhẹ.
• Trong khi đó, trẻ bú sữa công thức thường đi ngoài ít lần hơn. Phân thường đặc hơn, màu vàng nâu hoặc nâu, mùi đậm hơn do sữa công thức chứa nhiều protein khó tiêu hóa hơn so với sữa mẹ. Ngoài ra, trẻ bú sữa công thức cũng có nguy cơ táo bón cao hơn nếu pha sữa không đúng tỷ lệ hoặc chưa được cung cấp đủ lượng nước cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ.

4. Những yếu tố ảnh hưởng đến số lần đi ngoài của trẻ

Không chỉ cách mẹ nuôi bé, loại sữa bé đang dùng mà còn có nhiều yếu tố khác ảnh hưởng tới số lần đi ngoài của các bé sơ sinh. Trong đó đáng chú ý là:

>> Xem thêm: Những điều cần biết về giãn ruột sinh lý ở trẻ sơ sinh

4.1 Loại sữa trẻ sử dụng

Khi bé bú sữa mẹ, vốn dễ tiêu hóa, sẽ đi ngoài nhiều lần hơn. Nhưng khi dùng sữa công thức, tiêu hóa chậm hơn nên trẻ thường đi ngoài ít lần hơn. Và nếu đổi sang một loại sữa công thức mới, hệ tiêu hóa của bé cũng cần thời gian thích nghi nên số lần đi ngoài có thể thay đổi trong vài ngày đầu.

4.2 Độ tuổi của trẻ

Ở giai đoạn sơ sinh, nhu động ruột hoạt động mạnh sau mỗi lần bú nên trẻ đi ngoài rất thường xuyên. Khi bước sang khoảng 2 – 3 tháng tuổi, số lần đi ngoài sẽ giảm dần. Đến khi trẻ bắt đầu ăn dặm, phân sẽ đặc hơn, mùi rõ hơn và số lần đi ngoài tiếp tục thay đổi theo chế độ ăn.

4.3 Khả năng hấp thu và tiêu hóa

Các bé hấp thu dinh dưỡng tốt thường có số lần đi ngoài ít hơn những bé khác. Các bé có hệ tiêu hóa nhạy cảm, non yếu hoặc hấp thu chưa hiệu quả, có thể đi ngoài nhiều lần hơn. Ngoài ra, số lần đi ngoài của trẻ còn chịu ảnh hưởng bởi men tiêu hóa, hệ vi sinh đường ruột cũng như cơ địa riêng của từng bé.

4.4 Tình trạng sức khỏe đường ruột

Các bệnh lý như tiêu chảy do virus, nhiễm khuẩn đường ruột, bất dung nạp lactose hoặc dị ứng đạm sữa bò đều có thể khiến trẻ đi ngoài nhiều lần hơn bình thường. Ngược lại, táo bón, mất nước hoặc rối loạn nhu động ruột lại khiến số lần đi ngoài giảm đáng kể. Đó là lý do nếu số lần đi ngoài thay đổi đột ngột và kéo dài nhiều ngày kèm theo các biểu hiện bất thường, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

5. Khi nào số lần đi ngoài của trẻ là bất thường?

Khi các bé đi ngoài trên 10 lần/ngày kèm phân toàn nước, phân có máu, mủ hoặc nhiều chất nhầy, phân màu trắng nhạt như đất sét, phân đen sau giai đoạn phân su, thì cha mẹ cần chú ý vì đây là dấu hiệu bất thường. Hơn nữa nếu bé xuất hiện dấu hiệu mất nước như mắt trũng, môi khô, da nhăn, tiểu ít, hoặc táo bón kéo dài, phân cứng thành viên khiến bé đau và khó đi ngoài, đồng thời không tăng cân hoặc sụt cân, ….  thì nên thận trọng và đưa bé đi khám ngay.

Đặc biệt với trẻ dưới 3 tháng tuổi, số lần đi ngoài nhiều, bị tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước rất nhanh. Vì vậy, nếu nghi ngờ trẻ bị tiêu chảy hoặc có các biểu hiện bất thường, ba mẹ không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy mà cần đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt.

Ngược lại, nếu trẻ đi ngoài quá ít cũng cần được theo dõi. Với trẻ bú mẹ hoàn toàn, việc vài ngày mới đi ngoài một lần có thể vẫn bình thường nếu bé bú tốt, phân mềm và tăng cân đều. Tuy nhiên, nếu bé không đi ngoài trên 5–7 ngày, phân khô cứng thành viên, phải rặn nhiều, đau khi đi tiêu, bụng chướng hoặc quấy khóc thì có thể là dấu hiệu táo bón. Đối với trẻ bú sữa công thức, nếu không đi ngoài trên 2–3 ngày kèm phân cứng và khó đi tiêu, cha mẹ cũng nên đưa bé đi khám để được tư vấn.

6. Cách giúp hệ tiêu hóa của trẻ khỏe mạnh

Một yếu tố nhỏ cũng có thể gây ảnh hưởng lớn cho hệ tiêu hóa của bé. Vì thế, để hệ tiêu hóa các bé khỏe mạnh, giúp trẻ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa và duy trì số lần đi ngoài ổn định, ba mẹ nên:

6.1 Nuôi con bằng sữa mẹ đúng cách

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tối ưu. Vì thế, nếu có thể, gia đình nên cho bé được bú sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời.

Trong quá trình này, ba mẹ đảm bảo bé ngậm bắt vú đúng để nhận được cả sữa đầu và sữa cuối. Sữa đầu chứa nhiều nước, vitamin và protein dễ hấp thu, cùng kháng thể IgA có tác dụng tăng sức đề kháng. Còn sữa cuối chứa nhiều chất béo, giúp bé no lâu và hỗ trợ tăng cân hiệu quả.

6.2 Pha sữa công thức đúng hướng dẫn

Nếu trẻ sử dụng sữa công thức, ba mẹ cần pha sữa đúng tỷ lệ theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không được pha quá đặc vì khiến trẻ khó tiêu, táo bón và tăng gánh nặng cho thận. Ngược lại, pha quá loãng làm giảm giá trị dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Ngoài ra, cần sử dụng nguồn nước tinh khiết để pha sữa cho bé. Và cần đảm bảo nhiệt độ phù hợp khi pha sữa để giữ chất lượng dinh dưỡng, hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn cho bé.

6.3 Giữ vệ sinh bình sữa và dụng cụ cho bé

Bình sữa, núm ti và các dụng cụ pha sữa nếu không được vệ sinh sạch sẽ có thể trở thành nơi tích tụ vi khuẩn, làm tăng nguy cơ tiêu chảy và các bệnh đường tiêu hóa. Do đó ba mẹ cần phải vệ sinh bình sữa và những dụng của pha sữa cho bé sạch sẽ, bảo quản kỹ lưỡng.

Vậy nên, hãy rửa sạch bình sữa bằng dung dịch chuyên dụng, vệ sinh các góc khuất cổ bình, ren bình và núm ti. Tiệt trùng bình sữa kỹ lưỡng và sấy khô hoàn toàn. Đồng thời bảo quản ở những nơi thông thoáng, tránh nơi ẩm thấp, nhiều bụi.

Gia đình có thể dùng máy rửa bình sữa chuyên dụng, chọn loại tích hợp các chức năng: rửa – tiệt trùng – sấy – bảo quản, để đảm bảo bình sữa và vật dụng của bé luôn sạch sẽ, tránh bị vi khuẩn xâm nhập và gây hại. Hoặc khi rửa bình sữa bằng tay, nên chọn các dụng cụ cọ bình chất lượng, tránh gây trầy xước và sau đó tiệt trùng bằng thiết bị chuyên dụng để đảm bảo an toàn.

6.4 Theo dõi cân nặng và sự phát triển của trẻ

Cân nặng là một trong những chỉ số phản ánh khả năng hấp thu dinh dưỡng và sức khỏe tiêu hóa của trẻ. Vậy nên ba mẹ cần theo dõi cân nặng của bé thường xuyên để biết bé có phát triển ổn định hay không.

Ngay cả khi bé đi ngoài nhiều lần mỗi ngày, nếu vẫn tăng cân tốt, bú khỏe và phát triển đúng các mốc vận động thì ba mẹ có thể yên tâm hơn. Ngược lại, nếu số lần đi ngoài thay đổi kèm theo tình trạng chậm tăng cân, bỏ bú hoặc quấy khóc kéo dài, cần đưa trẻ đến bác sĩ để tìm nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Trên đây là những giải đáp cho ba mẹ đang thắc mắc xem trẻ sơ sinh đi ngoài mấy lần là bình thường. Có thể thấy rằng rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tới tần suất đi ngoài của các bé, nên ba mẹ cần quan sát thật kỹ mọi chi tiết, để đánh giá tình hình sức khỏe của bé thật chính xác. Và đừng quên luôn lựa chọn phương pháp nuôi con phù hợp nhất, cũng như các quy trình chăm bé khoa học, để bảo vệ hệ tiêu hóa của bé khỏe mạnh, giúp trẻ lớn lên an toàn và phát triển toàn diện.