Có nên xông hơ cho mẹ sau sinh không? một số điều cần lưu ý

Để giúp mẹ nhanh hồi phục, giảm đau nhức và lấy lại sức khỏe sau khi sinh con, nhiều gia đình hiện nay vẫn áp dụng phương pháp dân gian là xông hơ cho mẹ sau sinh. Tuy nhiên, các mẹ bỉm hiện đại đặt ra câu hỏi, liệu phương pháp này có an toàn và phù hợp với tất cả sản phụ hay không? Vậy những chuyên gia và bác sĩ đầu ngành có giải thích như thế nào cho thói quen này?

1. Xông hơ sau sinh là gì? Quan điểm theo dân gian và khoa học

Xông hơ sau sinh là phương pháp sử dụng hơi nóng kết hợp với các loại lá hoặc thảo dược như lá ngải cứu, lá sả, lá bưởi, lá tía tô, gừng hay nghệ để làm ấm cơ thể người mẹ sau khi sinh. Đây là một biện pháp được lưu truyền từ lâu trong nhiều gia đình Việt Nam với mong muốn giúp mẹ nhanh phục hồi sức khỏe.

Theo quan niệm dân gian, việc xông hơ giúp làm ấm tử cung, đẩy sản dịch ra ngoài, giảm đau nhức, toát mồ hôi để đào thải độc tố và giúp cơ thể khỏe mạnh hơn. Cũng có nhiều quan điểm cho rằng xông hơ thường xuyên sẽ giúp da dẻ hồng hào, vóc dáng săn chắc và hạn chế tình trạng cảm lạnh sau sinh.

Còn theo góc nhìn y học hiện đại, hơi ấm từ việc xông có thể giúp cơ thể thư giãn, tăng cảm giác dễ chịu và hỗ trợ lưu thông tuần hoàn máu. Tuy nhiên nếu muốn đạt hiệu quả cao thì cần phải chọn đúng loại thảo dược, đảm bảo nhiệt độ thích hợp cùng như thời gian xông hơ hợp lý.

Chưa kể, việc có nên xông hơi hay không còn phải tùy thuộc theo tình trạng sức khỏe của mỗi mẹ. Cũng như nếu lạm dụng sẽ gây ra các hậu quả khó lường. Vậy nên đây là một biện pháp có thể thực hiện để hỗ trợ cho mẹ, nhưng cần được bác sĩ cho phép và hướng dẫn chi tiết. Đồng thời, để phục hồi sức khỏe sau sinh, mẹ nên ưu tiên chế độ dinh dưỡng hợp lý, nghỉ ngơi, vận động nhẹ nhàng sau sinh, cũng như kết hợp tái khám định kỳ để kiểm tra tình hình sức khỏe.

2. Có nên xông hơ cho mẹ sau sinh không?

Mẹ sau sinh có thể xông hơ, nhưng không phải mẹ nào cũng nên áp dụng và không nên thực hiện quá sớm sau sinh. Mẹ chỉ nên xông hơ nếu như có sức khỏe ổn định, không bị sốt, không mất máu nhiều, không mắc bệnh tim mạch hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác. Lúc này, việc xông hơ đúng cách có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm cảm giác thoải mái sau những ngày chăm con vất vả.

>> Xem thêm: Hậu sản là gì? Cách chữa hậu sản gây mòn sau sinh

Ngược lại, nếu mẹ vừa trải qua cuộc vượt cạn đầy vất vả, mất máu nhiều, huyết áp không ổn định, đang sốt, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc vết thương chưa lành thì không nên tự ý xông hơ. Trong những trường hợp này, hơi nóng có thể khiến cơ thể mệt mỏi hơn hoặc làm tăng nguy cơ biến chứng.

Do đó, để quyết định xem có được xông hơ cho mẹ sau sinh hay không, gia đình cần đến sự cho phép của bác sĩ. Đây là cách đảm bảo nhất cho mẹ hồi phục sức khỏe hiệu quả sau khi sinh.

3. Lợi ích của việc xông hơ sau sinh

>> Xem thêm: Gợi ý thực đơn 7 ngày cho mẹ sau sinh thường lợi sữa và nhanh hồi phục

Nếu được thực hiện đúng cách, xông hơ có thể mang lại một số lợi ích cho mẹ sau sinh, trong đó phải kể đến:

• Hơi nước ấm giúp các cơ được thư giãn sau quá trình chuyển dạ hoặc sau nhiều ngày bế bé, cho con bú, góp phần giảm cảm giác đau mỏi ở vùng vai, gáy, lưng và giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn.
• Quá trình xông giúp làm ấm cơ thể, đặc biệt trong thời tiết lạnh hoặc những ngày mưa. Khi nhiệt độ cơ thể được giữ ổn định, nhiều mẹ cảm thấy thoải mái và ngủ ngon hơn sau khi xông.
• Khi kết hợp với một số loại thảo dược như sả, gừng hoặc vỏ bưởi sẽ mang lại mùi hương dễ chịu, giúp giảm căng thẳng và cải thiện tinh thần. Nhờ vậy mẹ sẽ thư giãn hơn, giảm áp lực trong giai đoạn chăm sóc em bé sơ sinh.
• Ngoài ra, hơi nóng giúp lỗ chân lông giãn nở tạm thời, hỗ trợ làm sạch da và loại bỏ mồ hôi, bụi bẩn trên bề mặt da.

4. Cách xông hơ cho mẹ sau sinh đúng cách

Để đảm bảo an toàn, mẹ nên thực hiện xông hơ nhẹ nhàng, đúng thời điểm và không lạm dụng. Dưới đây là cách thực hiện mà các bác sĩ chuyên gia thường hướng dẫn cho mẹ:

Bước 1: Chuẩn bị nước xông và thảo dược phù hợp

Chuẩn bị nồi nước sạch cùng các loại lá hoặc thảo dược quen thuộc như sả, gừng, lá bưởi, lá tía tô hoặc ngải cứu. Sau đó đun sôi rồi để cho nguội dần, không sử dụng nước vừa sôi sùng sục để tránh hơi nóng quá mạnh gây bỏng.

Mẹ cũng có thể dùng những loại bình thủy điện cài đặt nhiệt độ giữ ấm sau khi đun nước. Nhờ vậy sẽ có nước thảo dược không bị quá nóng và thích hợp để xông hơ.

Khi đun, mẹ không nên sử dụng quá nhiều loại lá cùng lúc. Đồng thời tránh thêm các loại tinh dầu không rõ nguồn gốc, vì có thể gây nguy cơ kích ứng da hoặc đường hô hấp.

Bước 2: Thực hiện xông hơ đúng cách

Đặt nồi nước thảo dược ở vị trí an toàn và ngồi xông trong không gian kín gió nhưng vẫn đảm bảo thông thoáng. Khoảng cách với nồi nước cần vừa phải để hơi nóng lan tỏa nhẹ nhàng, tránh tiếp xúc quá gần.

Thời gian mỗi lần xông chỉ nên kéo dài khoảng 10 – 15 phút. Nếu cảm thấy nóng, khó thở, chóng mặt hoặc tim đập nhanh, mẹ cần dừng xông ngay.

Bước 3: Chăm sóc cơ thể sau khi xông hơ

>> Xem thêm: Cách nhanh hết sản dịch sau sinh thường hiệu quả và an toàn cho mẹ

Sau khi xông, mẹ lau khô mồ hôi bằng khăn mềm và mặc quần áo sạch, khô ráo. Mẹ nên nghỉ ngơi trong phòng kín gió khoảng 20 – 30 phút trước khi ra ngoài để cơ thể thích nghi với nhiệt độ môi trường. Đồng thời tránh tiếp xúc trực tiếp với phòng máy lạnh, gió lạnh ngay sau khi xông, vì rất nguy hiểm.

Sau khi xông hơ, mẹ nên bổ sung thêm nước ấm. Đây là điều cần thiết, bởi có tác dụng bù lượng nước mất qua mồ hôi.

4. Cách xông hơ cho mẹ sau sinh mổ

Mẹ sau khi sinh mổ có thể xông hơ toàn thân hoặc chỉ vùng kín. Cách thực hiện cũng tương tự như với các mẹ sinh thường, sử dụng lá chanh, sả, gừng, tía tô, ngải cứu, bạc hà, kinh giới, quế,…

Tuy nhiên, khác với mẹ sinh thường, mẹ sinh mổ muốn xông hơ cần phải chú ý những vấn đề như sau:

• Phải đảm bảo sức khỏe đã ổn định và vết mổ khô, liền tốt theo đánh giá của bác sĩ.
• Không nên xông trong những ngày đầu sau phẫu thuật vì hơi nóng có thể khiến cơ thể mất nước và gây cảm giác mệt mỏi.
• Mẹ cần chắc chắn rằng hơi nước để xông hơ không quá nóng.
• Tuyệt đối không để hơi nóng tác động trực tiếp lên vùng vết mổ.
• Trong trường hợp vết mổ có dấu hiệu sưng đỏ, đau tăng, chảy dịch hoặc mẹ bị sốt, cần ngừng xông và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
• Mẹ cũng có thể sử dụng các dịch vụ xông hơ tại bệnh viện để đảm bảo có nhân viên y tế theo dõi tình trạng sức khỏe trong suốt quá trình xông hơ.

>> Xem thêm: Đau dạ con là gì? Mẹo dân gian chữa đau dạ con sau sinh hiệu quả

5. Một số điều cần lưu ý khi xông hơ sau sinh

Khi định xông hơ cho mẹ sau sinh, mẹ bỉm cùng gia đình cần chú ý những điều sau đây:

• Mẹ không nên xông ngay sau khi vừa sinh hoặc khi cơ thể còn rất yếu. Xông quá sớm khiến huyết áp thay đổi, tăng nguy cơ mất nước, hạ thân nhiệt.
• Không nên xông quá lâu hoặc quá nhiều lần trong ngày. Thông thường, mỗi lần chỉ nên kéo dài khoảng 10 – 15 phút và thực hiện với tần suất phù hợp nếu cơ thể cảm thấy thoải mái.
• Trong quá trình xông, nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, buồn nôn, tim đập nhanh, choáng váng hoặc cảm giác kiệt sức, mẹ cần dừng ngay và nghỉ ngơi. Nếu triệu chứng không cải thiện, nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
• Mẹ cũng không nên coi xông hơ là phương pháp điều trị các vấn đề sau sinh như đau bụng, băng huyết, sốt hay nhiễm trùng. Nếu đang gặp những vấn đề này, cần đến gặp bác sĩ ngay để được điều trị.
• Quan trọng nhất, hãy ưu tiên chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, ngủ nghỉ hợp lý, vận động nhẹ nhàng và khám hậu sản đúng lịch. Nhờ vậy giúp cơ thể phục hồi khỏe mạnh sau sinh.

>> Xem thêm: 7 ngày đã hết sản dịch: Bình thường hay bất thường?

Xông hơ cho mẹ sau sinh là một giải pháp đem lại lợi ích lớn, hỗ trợ phục hồi sức khỏe sau khi vượt cạn vất vả, nếu như được thực hiện đúng cách, không lạm dụng và có sự hướng dẫn của bác sĩ. Vì thế, trước khi thực hiện, mẹ cần lắng nghe các chỉ dẫn từ bác sĩ để đảm bảo đây là biện pháp phù hợp với mẹ cũng như để có cách thực hiện chính xác, an toàn.