Trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ có sao không?

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thể chất và trí não của trẻ sơ sinh. Vì vậy, nhiều ba mẹ không khỏi băn khoăn khi con ngáp liên tục nhưng vẫn trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ. Liệu đây có phải là dấu hiệu bất thường hay chỉ là một hiện tượng phổ biến trong những tháng đầu đời? Hãy cùng Moaz BéBé tìm hiểu nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ, và khám phá cách cải thiện đơn giản giúp bé ngủ ngon hơn, để ba mẹ thêm yên tâm trong hành trình chăm sóc con yêu.

1. Trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ có bình thường không?

Ngáp là một phản xạ tự nhiên của cơ thể, bao gồm cả người lớn lẫn trẻ sơ sinh. Khi ngáp, cơ thể sẽ tăng lượng oxy đưa vào phổi, đồng thời giúp não bộ điều chỉnh trạng thái tỉnh táo và thư giãn. Vì vậy, ngáp thường được xem là một trong những tín hiệu đầu tiên cho thấy bé đang cảm thấy buồn ngủ hoặc mệt mỏi.

>> Xem thêm: Trẻ mấy tháng hết ngủ ngày cày đêm? Cách điều chỉnh hiệu quả

Tuy nhiên, không phải cứ ngáp là bé sẽ ngủ ngay lập tức. Bởi vì khả năng tự chuyển từ trạng thái thức sang ngủ của hệ thần kinh các bé sơ sinh còn khá hạn chế, nên dù bé đã buồn ngủ thì lại chưa biết cách tự thư giãn để đi vào giấc ngủ.

Chính vì vậy dẫn đến tình trạng ngáp liên tục, dụi mắt, quấy khóc nhưng vẫn thức. Đây là lý do nhiều gia đình cần thực hiện các hỗ trợ bé đi vào giấc ngủ như là hát ru hoặc vỗ về bé.

Đó là lý do ba mẹ không nên vội vàng hoảng hốt khi thấy bé chưa ngủ dù đã ngáp nhiều lần. Nhất là nếu bé vẫn bú tốt, tăng cân đều, tỉnh táo khi thức và không có dấu hiệu bất thường về hô hấp hay sức khỏe tổng thể.

2. Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ

Nhiều chuyên gia đã nghiên cứu về tình trạng trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không chịu ngủ. Trong đó, những kết luận như sau được nhận định là nguyên nhân của hiện tượng này:

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ngủ không sâu giấc vào ban ngày có đáng lo không?

2.1 Bé đang buồn ngủ nhưng bị kích thích quá mức

Khi buồn ngủ, các bé sẽ ngáp, nhìn xa xăm, ít phản ứng với môi trường hoặc quay mặt đi. Lúc này bé cần một môi trường thích hợp để đi vào giấc ngủ, nhưng nếu xung quanh vẫn ồn ào tiếng nói chuyện, tiếng tivi, hay là ánh sáng mạnh, hay là bị nhiều người bế qua bế lại, dẫn đến kích thích trí não của bé… thì cơ thể sẽ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.

Ba mẹ có thể thấy bé ngáp rất nhiều, mắt lim dim nhưng vẫn liên tục quay đầu, cử động tay chân hoặc quấy khóc. Đây không phải vì bé không muốn ngủ mà bởi não bộ đang nhận quá nhiều thông tin để xử lý nên chưa thể đi vào giấc ngủ.

2.2 Trẻ bị quá mệt (overtired)

Thực tế là đôi khi mệt mỏi quá lại khó đi vào giấc ngủ. Đó là bởi vì khi thức quá lâu so với khả năng chịu đựng của cơ thể, bé sẽ bước vào trạng thái được gọi là “overtired”. Lúc này, cơ thể sản sinh ra các hormone căng thẳng nhằm giúp trẻ tiếp tục tỉnh táo. Kết quả là dù đã rất buồn ngủ, bé vẫn không thể dễ dàng chìm vào giấc ngủ như bình thường.

2.3 Bé ngáp nhiều do thiếu oxy

Ngáp cũng là cơ chế giúp cơ thể bổ sung thêm oxy. Trong một số trường hợp, khi lượng oxy cung cấp chưa đáp ứng đủ nhu cầu, trẻ có thể ngáp thường xuyên hơn. Vậy nên lúc đó bé chẳng buồn ngủ, bé ngáp nhiều chỉ vì cần bổ sung oxy.

Và trường hợp này thường xảy ra khi phòng ngủ quá kín, không khí ngột ngạt hoặc nhiệt độ phòng quá cao, hình thành một môi trường thiếu thông thoáng khiến bé cảm thấy khó chịu và ngủ không sâu giấc. Tuy nhiên, ba mẹ cần lưu ý rằng nếu tình trạng ngáp nhiều đi kèm với biểu hiện khó thở, thở nhanh, tím môi hoặc tím đầu ngón tay thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm.

2.4 Môi trường ngủ chưa phù hợp

Bé đã rất buồn ngủ rồi, nên ngáp rất nhiều lần, nhưng môi trường ngủ chẳng thích hợp để nghỉ ngơi. Ánh sáng quá chói mắt, âm thanh xung quanh quá ồn ào, hoặc là quá nóng quá lạnh, quá khô, … cũng làm bé trằn trọc khó ngủ.

2.5 Bé đói hoặc chưa bú đủ

Cơn đói có thể làm gián đoạn mọi nỗ lực đi vào giấc ngủ của bé. Vậy nên nhiều bé sẽ ngáp nhiều, nhưng chưa thể ngủ được vì đang đói bụng. Ba mẹ hãy chú ý để cho bé bú sữa ngay, vì thường đi kèm với những biểu hiện như liên tục tìm ti, mút tay hoặc quay đầu tìm vú mẹ sau khi ngáp nhiều.

2.6 Đầy hơi, khó tiêu hoặc khó chịu trong người

Nếu bé quá no, đang bị đầy hơi, khó tiêu thì cũng không thể đi vào giấc ngủ. Vốn dĩ hệ tiêu hóa của bé sơ sinh còn non nớt, nên khi bị đầy hơi thì càng khó chịu, dẫn đến trằn trọc khó ngủ, dù ngáp liên miên. Ba mẹ hãy chú ý, nếu bé ngáp liên tục nhưng đồng thời cũng vặn mình, co chân lên bụng, đỏ mặt hoặc phát ra những tiếng rên nhỏ, thì hãy cho bé ợ hơi, massage bụng nhẹ nhàng, giúp bé dễ tiêu hơn và ngủ ngon.

2.7 Giai đoạn tăng trưởng và phát triển thần kinh

Khi não bộ đang liên tục học hỏi và xử lý những thông tin mới từ môi trường xung quanh, các bé sơ sinh dễ rơi vào trạng thái vừa buồn ngủ vừa khó ngủ. Điều này dẫn tới tình huống trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ.

3. Dấu hiệu nhận biết trẻ đang quá mệt nhưng không ngủ được

Nhiều bé đang rất mệt rồi, nhưng chưa ngủ được. Ba mẹ có thể thông qua những dấu hiệu sau để hỗ trợ bé đi vào giấc ngủ nhanh hơn:

• Ngáp liên tục trong thời gian dài.
• Dụi mắt hoặc kéo tai.
• Nhìn lơ đãng, giảm tương tác với mọi người.
• Khó chịu, cáu gắt dù đã được bế dỗ.
• Cong lưng hoặc vặn mình liên tục.
• Bế trên tay thì lim dim nhưng đặt xuống lại tỉnh ngay.
• Trẻ ngủ chập chờn và dễ giật mình.

Khi nhận thấy những tín hiệu này, ba mẹ nên giảm bớt các kích thích từ môi trường và ưu tiên giúp bé nghỉ ngơi càng sớm càng tốt.

4. Cách giúp trẻ sơ sinh dễ ngủ hơn

Để giúp con yêu dễ ngủ hơn, ba mẹ cần nhanh chóng chú ý và phát hiện những dấu hiệu buồn ngủ sớm, đồng thời lập tức có phương án xử lý. Trong đó nên:

• Xây dựng một môi trường ngủ dễ chịu, không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ và nhiệt độ phù hợp sẽ giúp bé thư giãn nhanh hơn. Nếu gia đình sống trong khu vực nhiều tiếng ồn, có thể cân nhắc sử dụng tiếng ồn trắng, phát ra những âm thanh đặc biệt, êm dịu, giúp bé cảm thấy an toàn, dễ chịu và ngủ ngon.
• Thực hiện hát ru và vỗ về bé để con cảm thấy thả lỏng hơn và nhanh ngủ.
• Chú ý nhịp sinh học riêng của con, để xây dựng thói quen đi ngủ theo lịch trình thích hợp và cố định, giúp giấc ngủ của con luôn theo giờ phù hợp.
• Tiến hành thay tã, cho bú, vỗ ợ hơi, ôm ấp để bé thấy dễ chịu hơn.
• Lặp lại một số động tác, thói quen cố định để bé nhận biết đã đến giờ đi ngủ.

Trẻ sơ sinh ngáp nhiều nhưng không ngủ có thể do những nguyên nhân khác nhau. Mặc dù hiện tượng này khá phổ biến, nhưng nếu ba mẹ không chú ý, để kéo dài, bé có thể hình thành thói quen khó ngủ, ngủ chậm, thường xuyên cảm thấy mệt mỏi. Vì thế, hãy xây dựng lịch trình ngủ cố định và phù hợp cho bé, giúp con yêu thư giãn nhanh và ngủ ngon.